Uygunsuzluk Yönetimi Nedir? NCR Süreci ve Düzeltici Faaliyet Rehberi

Bir üretim hattında spesifikasyon disi bir urun tespit edildi. Tedarikçiden gelen malzeme kabul kriterlerini karsilamiyor. Ic tetkikte standart gereksinimlerinden bir sapma bulundu. Bu senaryolarin hepsinde ortak bir kavram devreye girer: uygunsuzluk (nonconformance). Peki uygunsuzluk tespit edildikten sonra ne yapilir? Nasil dokumante edilir, nasil yonetilir ve nasil kalici olarak cozulur?

Bu kapsamli rehberde uygunsuzluk yonetiminin tum boyutlarini ele alacagiz: tanimdan NCR surecine, siniflandirmadan duzeltici faaliyetlere, ISO gereksinimlerinden farkli sektorlerdeki uygulamalara kadar bilmeniz gereken her seyi bulacaksiniz.

Uygunsuzluk (Nonconformance) Nedir?

Uygunsuzluk, bir urunun, surec ciktisinin veya sistemin onceden tanimlanmis gereksinimleri, spesifikasyonlari ya da standart maddelerini karsilamamasi durumudur. ISO 9000:2015 standardinda uygunsuzluk "bir gereksinimin yerine getirilmemesi" (non-fulfilment of a requirement) olarak tanimlanir.

Uygunsuzluk kavrami yalnizca urunle sinirli degildir. Bir prosedure uyulmamasi, bir kaydin eksik tutulmasi, bir ekipmanin kalibrasyonunun gecmis olmasi veya bir tedarikci teslimatinin sartnamelere uygun olmamasi da uygunsuzluk olarak degerlendirilir.

Uygunsuzluk ile Hata Arasindaki Fark

Gunluk dilde "hata" ve "uygunsuzluk" sikca birbirinin yerine kullanilir. Ancak kalite yonetim sistemlerinde bu iki kavram farkli anlamlar tasir. Hata, bir urunun kullanim amacini karsilayamamasi anlamina gelirken; uygunsuzluk, belirlenmis herhangi bir gereksinime uymama durumunu ifade eder. Her hata bir uygunsuzluktur, fakat her uygunsuzluk bir hata degildir.

ISO 9001:2015'te Uygunsuzluk Yonetimi

ISO 9001 standardi, uygunsuzluk yonetimiyle ilgili iki temel madde icerir:

Madde 8.7 - Uygun Olmayan Ciktilarin Kontrolu

Bu madde, uygun olmayan urun veya hizmet ciktilarinin tanimlanmasini, kontrol altina alinmasini ve istenmeyen kullanim ya da teslimatinin onlenmesini gerektirir. Organizasyon su yollardan birini veya birden fazlasini uygulayarak uygunsuz ciktilari ele almalidir:

Duzeltme (correction)
Ayristirma, sinirlandirma, iade veya askiya alma
Musteriyi bilgilendirme
Ozel izinle kabul (concession) yetkisi alma

Madde 10.2 - Uygunsuzluk ve Duzeltici Faaliyet

Bu madde, uygunsuzluk meydana geldiginde organizasyonun su adimlari izlemesini gerektirir:

Uygunsuzluga tepki verme ve uygulanabilir oldugunda onu kontrol altina alma ve duzeltme
Sonuclariyla ilgilenme
Uygunsuzlugun nedenlerini belirlemek icin uygunsuzlugu gozden gecirme ve analiz etme
Benzer uygunsuzluklarin olup olmadigini veya potansiyel olarak ortaya cikip cikamayacagini belirleme
Gerekli faaliyetleri uygulama
Alinan duzeltici faaliyetlerin etkinligini gozden gecirme
Gerektiginde risk ve firsatlari guncelleme
Gerektiginde kalite yonetim sisteminde degisiklik yapma

Uygunsuzluk Turleri

Uygunsuzluklar kaynaklarina ve etkilerine gore dort ana kategoriye ayrilir:

1. Urun Uygunsuzlugu

Fiziksel urunun boyut, gorunum, performans, malzeme ozellikleri veya fonksiyon acisindan spesifikasyonlara uygun olmamasi durumudur. Ornekler: olcu toleransi disi parca, renk farkli boya, mukavemet testi basarisiz malzeme.

2. Surec Uygunsuzlugu

Uretim veya hizmet sunumu surecinin tanimlanmis parametrelerde calismamasidir. Ornekler: sicaklik kontrol limitlerinin asilmasi, prosedurun atlanmasi, onaylanan proses sirasinin degistirilmesi.

3. Sistem Uygunsuzlugu

Kalite yonetim sisteminin gereksinimlerini karsilamamasi durumudur. Genellikle ic veya dis tetkiklerde tespit edilir. Ornekler: dokumantasyon eksikligi, egitim kayitlarinin olmamasi, yonetim gozden gecirmesinin yapilmamasi.

4. Tedarikci Uygunsuzlugu

Tedarikci tarafindan saglanan urun veya hizmetin belirlenen gereksinimlere uygun olmamasi durumudur. Ornekler: gelen muayenede tespit edilen malzeme hatasi, tedarikci sertifika eksikligi, teslim suresine uyulmamasi.

Uygunsuzluk Ciddiyet Siniflandirmasi

Her uygunsuzluk ayni oneme sahip degildir. Etkin bir uygunsuzluk yonetimi icin ciddiyet siniflandirmasi kritik oneme sahiptir. Asagidaki tablo uc temel ciddiyet seviyesini karsilastirir:

Ozellik	Kritik (Critical)	Majoru (Major)	Minoru (Minor)
Tanim	Guvenlik riski olusturan veya yasal gereksinimleri ihlal eden uygunsuzluk	Sistemin etkinligini onemli olcude etkileyen uygunsuzluk	Sistemi zayiflatan ancak etkinligini ciddi sekilde etkilemeyen uygunsuzluk
Urun Ornegi	Hasta guvenligini tehlikeye atan tibbi cihaz hatasi	Performans spesifikasyonunu karsilamayan urun	Kozmetik kusur, kucuk olcu sapmasi
Sistem Ornegi	KYS maddesinin tamamen uygulanmamasi	Bir prosedure sistematik uyumsuzluk	Tek bir kayit eksikligi
Tepki Suresi	Acil (24 saat icinde)	Kisa vadeli (1-2 hafta)	Planlanan surede (30-90 gun)
Mudahale	Acil uretim durdurma, geri cagirma	Duzeltici faaliyet zorunlu	Duzeltme yeterli olabilir
Tetkik Etkisi	Sertifika askiya alinabilir	Major bulgu, kapama suresi verilir	Minor bulgu, bir sonraki tetkikte kontrol
Kok Neden Analizi	Zorunlu ve kapsamli	Zorunlu	Tercih edilir ancak zorunlu degil

NCR (Nonconformance Report) Nedir?

NCR (Nonconformance Report), yani uygunsuzluk raporu, tespit edilen bir uygunsuzlugun resmi olarak dokumante edilmesi icin kullanilan temel kalite kaydidir. NCR, uygunsuzlugun ne oldugunu, nerede ve ne zaman tespit edildigini, nasil ele alindigini ve nasil kapatildigini iz surulabilir sekilde kaydeder.

NCR Icerigi ve Formati

Etkili bir NCR formu asagidaki bilgileri icermelidir:

Tanimlama Bilgileri:

NCR numarasi (benzersiz takip kodu)
Tespit tarihi ve saati
Tespit eden kisi ve departman
Uygunsuzlugun tespit edildigi asama (gelen muayene, surec ici, final kontrol, saha)

Uygunsuzluk Detaylari:

Etkilenen urun/surec/dokuman
Parti/lot numarasi ve miktar
Uygunsuzluk tanimi (acik ve olculebilir sekilde)
Referans gereksinim (spesifikasyon, cizim, prosedur numarasi)
Ciddiyet siniflandirmasi (kritik/major/minor)
Destekleyici kanitlar (fotograf, test sonucu, olcum verisi)

Aksiyon Bilgileri:

Sinirlandirma/acil mudahale aksiyonu
Dispozisyon karari
Kok neden analizi sonucu
Duzeltici faaliyet plani
Sorumlu kisi ve hedef tarihler
Dogrulama sonuclari
Kapatma onayi ve tarihi

NCR Is Akisi: Adim Adim Surec

Uygunsuzluk yonetimi sureci yedi temel adimdan olusur:

Adim 1: Tespit (Detection)

Uygunsuzluk cesitli yollarla tespit edilebilir: gelen malzeme muayenesi, surec ici kontroller, final muayene ve test, ic veya dis tetkikler, musteri sikayetleri, saha iadeleri. Tespit edilen uygunsuzluk derhal kayit altina alinmalidir.

Adim 2: Dokumantasyon (Documentation)

Uygunsuzluk NCR formu uzerinde resmi olarak dokumante edilir. Tanim acik, olculebilir ve tekrarlanabilir olmalidir. "Urun kotu" gibi belirsiz ifadeler yerine "Parca capi 25.2 mm olarak olculdu, spesifikasyon 25.0 +/- 0.1 mm" gibi somut tanimlar kullanilmalidir.

Adim 3: Sinirlandirma (Containment)

Sinirlandirma, uygunsuzlugun etkisinin yayilmasini onlemeye yonelik acil mudahaledir. Bu adim kritik oneme sahiptir cunku uygunsuz urunlerin musteriye ulasmasini veya bir sonraki surec adimina gecmesini engeller. Sinirlandirma aksiyonlari sunlari icerebilir:

Uygunsuz urunlerin fiziksel olarak ayristirilmasi ve etiketlenmesi
Stok ve sevkiyat taramasi (ayni partiden etkilenen urunlerin tespiti)
Uretim hattinin durdurulmasi (gerekli ise)
Musteri bilgilendirmesi
Sevkiyattaki urunlerin geri cagirilmasi

Adim 4: Kok Neden Analizi (Root Cause Analysis)

Sinirlandirma aksiyonlari uygunsuzlugun etkisini sinirlarken, kok neden analizi uygunsuzlugun neden meydana geldigini arastirir. Kok neden analizi yontemleri arasinda 5 Neden (5 Why), Ishikawa (Balik Kilcigi) Diyagrami, Hata Agaci Analizi (FTA) ve 8D problem cozme metodolojisi yer alir.

Adim 5: Duzeltici Faaliyet (Corrective Action)

Kok neden belirlendikten sonra, bu nedenin ortadan kaldirilmasina yonelik duzeltici faaliyetler planlanir ve uygulanir. Duzeltici faaliyet, uygunsuzlugun tekrarini onlemeye yonelik kalici cozumdur.

Adim 6: Dogrulama (Verification)

Alinan duzeltici faaliyetlerin etkinligi dogrulanmalidir. Dogrulama, duzeltici faaliyetin amaclanan sonucu uretip uretmedigini ve uygunsuzlugun tekrar etmeyip etmedigini kontrol etmeyi icerir. Dogrulama icin yeterli bir sure beklenmeli ve veri toplanmalidir.

Adim 7: Kapatma (Closure)

Tum aksiyonlar tamamlanip etkinlik dogrulandiktan sonra NCR yetkili kisi tarafindan kapatilir. Kapatma isleminde tum dokumantasyonun eksiksiz oldugu, kok nedenin belirlendigi, duzeltici faaliyetin uygulandigi ve etkinligin dogrulandigi teyit edilir.

Dispozisyon Secenekleri

Uygunsuz urun icin bes temel dispozisyon (tasarruf) secenegi bulunur. Her birinin maliyet, zaman ve kalite uzerindeki etkileri farklidir:

Dispozisyon	Tanim	Avantajlari	Dezavantajlari	Yetki Gereksinimi
Yeniden Isleme (Rework)	Urunu spesifikasyona uygun hale getirmek icin yeniden islemden gecirme	Urun kullanilabilir hale gelir, hurda maliyeti onlenir	Ek iscilik ve sure maliyeti, yeniden muayene gerektirir	Kalite/Uretim Muduru
Tamir (Repair)	Urunu kullanilabilir hale getirme ancak orijinal spesifikasyonu tam karsilamayabilir	Urun kurtarilir, hurda onlenir	Orijinal gereksinimi tam karsilamayabilir, ozel izin gerekir	MRB veya Musteri Onayi
Hurda (Scrap)	Urunun imha edilmesi	Risk tamamen ortadan kalkar	En yuksek maliyet kaybi	Kalite Muduru
Oldugu Gibi Kullan (Use-As-Is)	Urunu mevcut haliyle kabul etme	Maliyet kaybi yok, teslimat gecikmez	Risk kabul edilir, dispozisyon gerekcelenmeli	MRB, Muhendislik veya Musteri Onayi
Tedarikciye Iade (Return to Supplier)	Uygunsuz malzemeyi tedarikciye geri gonderme	Maliyet tedarikciye yansir	Temin suresi uzar, yeni siparis gerekir	Satin Alma/Kalite

Duzeltme, Duzeltici Faaliyet ve Onleyici Faaliyet Ayrimi

Bu uc kavram siklikla birbirine karistirilir. Ancak uygunsuzluk yonetiminde her birinin farkli bir rolu vardir:

Ozellik	Duzeltme (Correction)	Duzeltici Faaliyet (Corrective Action)	Onleyici Faaliyet (Preventive Action)
Tanim	Tespit edilen uygunsuzlugun ortadan kaldirilmasi	Uygunsuzlugun nedeninin ortadan kaldirilmasi	Potansiyel uygunsuzlugun nedeninin ortadan kaldirilmasi
Odak Noktasi	Belirtiyi giderir	Kok nedeni giderir	Potansiyel nedeni giderir
Zamanlama	Acil, reaktif	Kisa-orta vadeli, reaktif	Orta-uzun vadeli, proaktif
Ornek	Olcu disi parcayi yeniden islemek	Takimin ayarini duzelterek olcu sapmasini onlemek	Benzer tezgahlarda da ayar kontrolu baslatmak
Kok Neden	Aranmaz	Zorunlu olarak belirlenir	Risk analizi ile belirlenir
ISO 9001 Maddesi	8.7 ve 10.2	10.2	Risk tabanli dusunce (6.1)
Surdurulebilirlik	Gecici cozum	Kalici cozum	Onleme odakli kalici cozum

Ornegin bir uretim hattinda bir parca olcu toleransi disinda cikiyor. Duzeltme olarak o parcayi yeniden islersiniz. Duzeltici faaliyet olarak tezgahin neden olcu kaydirdigini arastirip takim asinimasini tespit eder ve periyodik takim degisim plani olusturursunuz. Onleyici faaliyet olarak ise ayni tip tezgahlarin tumunde benzer bir takim yonetim programi baslatirsuniz.

Size Uygun Eğitimi Bulun

Bireysel mi yoksa kurumsal mı eğitim arıyorsunuz?

Material Review Board (MRB) Kavrami

Material Review Board (MRB), uygunsuz urunlerin dispozisyon kararinin alinmasinda yetkili olan cok disiplinli bir komitedir. MRB genellikle kalite, muhendislik, uretim ve gerektiginde musteri temsilcisinden olusan uyelerden meydana gelir.

MRB'nin temel gorevleri sunlardir:

Uygunsuz urunun teknik degerlendirilmesi
Dispozisyon kararinin verilmesi (yeniden isleme, tamir, hurda, oldugu gibi kullanim)
Ozel izin (concession/waiver) kararlarinin onaylanmasi
Muhendislik analizlerinin gozden gecirilmesi
Maliyet-risk analizinin yapilmasi

MRB ozellikle havacilik (AS9100), otomotiv ve savunma sanayi gibi yuksek guvenilirlik gerektiren sektorlerde resmi olarak yapilandirilmis bir mekanizma olarak zorunludur.

NCR Takibi ve Trend Analizi

Bireysel NCR'leri yonetmek onemlidir, ancak uygunsuzluk verilerinin butunsel olarak analiz edilmesi surec iyilestirme icin cok daha degerlidir. NCR trend analizi, tekrarlayan sorunlarin ve sistematik zayifliklarin tespitini saglar.

Pareto Analizi ile NCR Trendleri

Pareto analizi, uygunsuzluk verilerinin onceliklendirilmesinde en etkili araclardan biridir. 80/20 kuralina gore, uygunsuzluklarin yaklasik yuzde 80'i nedenlerin yuzde 20'sinden kaynaklanir. Pareto diyagrami ile en sik tekrarlayan uygunsuzluk turleri, en cok uygunsuzluk ureten surec veya hatlar, en yuksek maliyete neden olan uygunsuzluk kategorileri ve en fazla uygunsuzluk kaydedilen tedarikciler gorsel olarak analiz edilebilir.

Takip Edilmesi Gereken Temel Metrikler

Acik NCR sayisi ve yaslanma (aging) analizi
NCR kapatma suresi ortalamasi
Uygunsuzluk tekrar orani (repeat rate)
Kategoriye gore uygunsuzluk dagilimi
Departmana gore uygunsuzluk yogunlugu
Duzeltici faaliyet etkinlik orani

Uygunsuzluk Maliyeti (Cost of Nonconformance)

Uygunsuzluk maliyeti, kalitesizligin maliyetinin (Cost of Poor Quality - COPQ) onemli bir bilesenini olusturur. Bu maliyetler dogrudan ve dolayli olarak ikiye ayrilir:

Dogrudan Maliyetler: Hurda maliyeti, yeniden isleme isciligi, ek muayene ve test masraflari, iade lojistik giderleri, garanti talepleri.

Dolayli Maliyetler: Musteri kaybedilmesi, marka itibar zarari, uretim plani aksamasi, yasal yaptirimlar ve cezalar, yeniden belgelendirme maliyetleri.

Arastirmalar, tipik bir uretim isletmesinde uygunsuzluk maliyetlerinin cirolarin yuzde 15-25'ini olusturabildigini gostermektedir. Etkin bir uygunsuzluk yonetim sistemi bu maliyetleri onemli olcude azaltir.

Farkli Standartlarda NCR Uygulamalari

Uygunsuzluk yonetimi hemen her kalite standardinin temel gereksinimlerinden biridir. Ancak her sektorun kendine ozgu gereksinimleri vardir:

ISO 9001:2015

Genel kalite yonetim sistemi cercevesini sunar. Madde 8.7 uygunsuz ciktilarin kontrolunu, Madde 10.2 ise uygunsuzluk ve duzeltici faaliyeti ele alir. Risk tabanli dusunce yaklasimi ile onleyici faaliyet kavrami sistem geneline entegre edilmistir.

IATF 16949 (Otomotiv)

Otomotiv sektorune ozel ek gereksinimler getirir. Hizli tepki sureci (Fast Response), 8D raporlama zorunlulugu, musteri bildirim suresi gereksinimleri, ozel karakteristik yonetimi ve kontrol plani guncelleme zorunlulugu bu standardi farkli kilar. FMEA ile entegrasyon da onem tasir.

AS9100 (Havacilik ve Uzay)

Havacilik sektorunde uygunsuzluk yonetimi son derece katildir. Resmi MRB sureci zorunludur, sahte/taklitci parca kontrolu (counterfeit parts) ozel gereksinimlere tabidir, kok neden analizi her uygunsuzluk icin zorunludur ve FAI (First Article Inspection) gereksinimleri sikidir.

FDA GMP (Ilac ve Tibbi Cihaz)

FDA duzenlemelerine tabi sektorlerde uygunsuzluk yonetimi yasal bir zorunluluktur. 21 CFR Part 820 (tibbi cihaz) ve [21 CFR Part 211](/blog/gmp-egitimi) (ilac) uygunsuz urun kontrolunu detayli olarak duzenlenir. CAPA sistemi bagimsiz olarak denetlenir, sapma (deviation) yonetimi ek gereksinimler tasir ve veri butunlugu (21 CFR Part 11) gereksinimleri tum kayitlar icin gecerlidir.

Uygunsuzluk Yonetiminde Yapilan Yaygin Hatalar

Uygunsuzluk yonetim sisteminin etkin calismasini engelleyen en yaygin hatalar sunlardir:

1. Yetersiz Uygunsuzluk Tanimi

"Urun kotu", "standarda uygun degil" gibi belirsiz tanimlar kok neden analizini ve duzeltici faaliyeti zorlastirir. Tanim her zaman olculebilir, spesifik ve referans gereksinime bagli olmalidir.

2. Sinirlandirma Adiminin Atlanmasi

Dogrudan kok neden analizine gecilmesi, bu sirada uygunsuz urunlerin musteriye ulasma riskini arttirir. Sinirlandirma her zaman ilk adim olmalidir.

3. Belirtiye Yonelik Cozum

Kok nedeni bulmadan yalnizca belirtiyi gideren duzeltmeler yapilmasi, ayni uygunsuzlugun tekrar tekrar ortaya cikmasina neden olur. "Operator hatasi" gibi yuzeysel kok neden tespitleri gercek nedeni gizler.

4. Dogrulama Eksikligi

Duzeltici faaliyetin uygulanmasindan sonra etkinlik dogrulamasinin yapilmamasi, sistemin kapali dongu calismasini engeller. Dogrulama, PDCA (Planla-Uygula-Kontrol Et-Onlem Al) dongusunun "Kontrol Et" asamasidir.

5. NCR Enflasyonu veya Deflasyonu

Her kucuk sapmaya NCR acmak sistemi gereksiz yuklerken, ciddi uygunsuzluklari kayit disi birakmak cok daha buyuk risklere yol acar. Ciddiyet siniflandirmasi bu dengeyi kurmak icin kullanilmalidir.

6. Trend Analizinin Ihmal Edilmesi

NCR'leri bireysel olarak yonetip butunsel trendi gormemek, sistematik problemlerin gozden kacmasina neden olur. Duzenlil Pareto analizi ve trend raporlari yonetim gozden gecirmesine girdi saglamalidir.

7. Zayif CAPA Entegrasyonu

Uygunsuzluk yonetimi ile CAPA sistemi arasinda kopukluk olmasi, duzeltici faaliyetlerin takibini ve etkinlik olcumunu zorlastirir.

Etkin Uygunsuzluk Yonetimi Icin En Iyi Uygulamalar

Uygunsuzluk yonetim sisteminizi guclu kilmak icin su uygulamalari hayata gecirin:

Egitim: Tum calisanlari uygunsuzluk tespiti, raporlama ve sinirlandirma konusunda egiterek kalite kulturunu guclendirebilirsiniz.
Standart formlar: Tutarli ve eksiksiz kayit icin standartlastirilmis NCR formlari kullanin.
Eskalasyon mekanizmasi: Ciddiyet seviyesine gore otomatik eskalasyon kurallari tanimlayin.
Dijital sistem: Kagit tabanli sistemler yerine elektronik NCR takip sistemi kullanarak arama, raporlama ve trend analizini kolaylastirin.
Kapatma suresi hedefleri: Ciddiyet seviyesine gore NCR kapatma suresi hedefleri belirleyin ve izleyin.
Yonetim gozden gecirmesi: NCR trendlerini ve CAPA etkinligini duzenli olarak yonetim gozden gecirmesine sunun.
Surekli iyilestirme: Uygunsuzluk verilerini surekli iyilestirme ve problem cozme girisimlerine girdi olarak kullanin.

Sik Sorulan Sorular (SSS)

Uygunsuzluk yonetimi nedir?

Uygunsuzluk yonetimi, bir urunun, surecin veya sistemin belirlenmis gereksinimleri karsilamamasi durumunda yapilan tespiti, dokumantasyonu, sinirlandirmayi, kok neden analizini, duzeltici faaliyeti ve dogrulamayi kapsayan sistematik surectir. Amaci uygunsuzlugun etkisini sinirlamak, tekrarini onlemek ve surekli iyilestirmeye katki saglamaktir.

NCR nedir ve neden onemlidir?

NCR (Nonconformance Report), tespit edilen bir uygunsuzlugun resmi kaydidir. NCR onemlidir cunku uygunsuzlugun iz surulabilir sekilde dokumante edilmesini saglar, duzeltici faaliyet surecini baslatir, yasal ve regulasyon gereksinimlerini karsilar, trend analizi icin veri olusturur ve musteri ve uc taraf denetimlerinde kanit niteligindedir.

Duzeltme ile duzeltici faaliyet arasindaki fark nedir?

Duzeltme, mevcut uygunsuzlugun kendisini ortadan kaldirma islemidir (ornegin olcu disi bir parcayi yeniden islemek). Duzeltici faaliyet ise uygunsuzlugun nedenini ortadan kaldirarak tekrarini onlemeye yonelik faaliyettir (ornegin takimin ayarini duzeltmek). Duzeltme belirtiyle ilgilenirken, duzeltici faaliyet kok nedenle ilgilenir.

Sinirlandirma aksiyonu (containment) neden kritiktir?

Sinirlandirma, uygunsuz urunlerin musteriye ulasmasini veya bir sonraki surece gecmesini onleyen acil mudahaledir. Kok neden analizi ve duzeltici faaliyet zaman alirken, sinirlandirma bu sure icinde uygunsuzlugun etkisinin yayilmasini durdurur. Sinirlandirma atlanirsa, analiz sureci devam ederken uygunsuz urunler musteriye ulasmis olabilir.

Material Review Board (MRB) ne zaman devreye girer?

MRB, ozellikle "oldugu gibi kullan" veya "tamir" gibi standart disi dispozisyon kararlarinin alinmasi gerektiginde devreye girer. Ayrica urunun spesifikasyonu karsilamadigi ancak fonksiyonel olarak kabul edilebilir oldugu durumlarda, musteri onayi gerektiren dispozisyon kararlarinda ve yuksek degerli urunlerin hurda kararinda MRB degerlendirmesi yapilir.

Uygunsuzluk maliyeti nasil hesaplanir?

Uygunsuzluk maliyeti, dogrudan maliyetler (hurda, yeniden isleme, iade, garanti) ve dolayli maliyetler (musteri kaybi, itibar zarari, verimlilik kaybi) toplanarak hesaplanir. Bu maliyet, kalitesizligin maliyetinin (COPQ) ic basarisizlik ve dis basarisizlik kalemlerini kapsar. Istatistiksel kalite kontrol verileri bu hesaplamaya temel olusturur.

Farkli sektorlerde NCR gereksinimleri nasil degisir?

Her sektor kendi standartlarina gore ek NCR gereksinimleri getirir. Otomotiv sektorunde IATF 16949 kapsaminda 8D raporlama ve hizli tepki sureci zorunludur. Havacilikta AS9100 resmi MRB sureci gerektirir. Ilac ve tibbi cihaz sektorunde FDA GMP kapsaminda sapma yonetimi ve CAPA denetimi ozel gereksinimlere tabidir. Gida sektorunde ise HACCP kritik kontrol noktalarindaki sapmalar ozel prosedurlerle yonetilir.

NCR trend analizi nasil yapilir?

NCR trend analizi icin belirli bir donemde acilan NCR'ler kategorize edilir (turu, kaynak, urun, hat, tedarikci vb.). Pareto analizi ile en sik tekrarlayan ve en yuksek etkili kategoriler belirlenir. Zaman serisi grafikleri ile artis veya azalis trendleri izlenir. Bu veriler yonetim gozden gecirmesine sunularak stratejik iyilestirme kararlari alinir.

Uygunsuzluk yonetimi, kalite yonetim sisteminin en temel sureclerinden biridir. Basarili bir uygunsuzluk yonetimi yalnizca sorunu cozmeyi degil, ayni zamanda sorunun neden olustugunu anlamayi ve tekrarini onlemeyi hedefler. NCR surecinin her adiminin (tespit, dokumantasyon, sinirlandirma, kok neden analizi, duzeltici faaliyet, dogrulama, kapatma) disiplinli bir sekilde uygulanmasi, hem musteri memnuniyetini hem de operasyonel verimlilik arttirir.

Uygunsuzluk yonetimi ve CAPA konularinda profesyonel yetkinlik kazanmak icin Acadezone'un sertifikali egitim programlarini inceleyebilirsiniz.