CoC Nedir? Certificate of Conformance Rehberi
Bir ürün sevkiyata hazır. Üretim tamamlandı, kalite kontrol geçildi, paketleme yapıldı. Ama müşteri soruyor: "Bu ürün gerçekten siparişime uygun mu? Spesifikasyonları karşılıyor mu? Kanıtınız nerede?"
İşte CoC — Certificate of Conformance — tam bu soruya resmi cevap veren belgedir.
CoC Ne Demek?
CoC, Certificate of Conformance ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçe karşılığı "Uygunluk Sertifikası" veya **"Uygunluk Belgesi"**dir.
CoC, bir ürünün belirtilen gereksinimleri — spesifikasyonlar, standartlar, sözleşme şartları — karşıladığını beyan eden resmi dokümandır.
Temel işlevi:
- Ürünün siparişe uygunluğunu beyan etmek
- Tedarikçinin sorumluluğunu belgelemek
- Müşteriye güvence sağlamak
- İzlenebilirlik zincirini desteklemek
CoC ve CoA Farkı
İki terim sık karıştırılır:
CoC - Certificate of Conformance
- Ürünün gereksinimlere uygunluğunu beyan eder
- Üretici/tedarikçi tarafından verilir
- "Bu ürün spesifikasyonlarınızı karşılıyor" der
- Genel kalite belgesi
CoA - Certificate of Analysis
- Ürünün test sonuçlarını raporlar
- Laboratuvar veya kalite departmanı tarafından verilir
- "Bu ürünün test sonuçları şunlardır" der
- Genellikle kimyasal/malzeme analizleri için
Karşılaştırma
| Özellik | CoC | CoA |
|---|---|---|
| Amaç | Uygunluk beyanı | Test sonuçları raporu |
| İçerik | Spesifikasyon referansı + uygunluk beyanı | Gerçek test değerleri |
| Veren | Üretici kalite departmanı | Laboratuvar |
| Detay seviyesi | Özet | Detaylı |
Bazı sektörlerde ikisi birleşik olarak sunulur.
CoC İçeriği
Standart bir CoC şu bilgileri içermelidir:
Tedarikçi Bilgileri
- Firma adı ve adresi
- İrtibat bilgileri
- Logo (varsa)
Müşteri Bilgileri
- Firma adı
- Sipariş numarası
- Sevkiyat adresi
Ürün Bilgileri
- Parça numarası ve revizyonu
- Parça adı/tanımı
- Miktar
- Seri/Lot numarası
- Üretim tarihi
Referans Dokümanlar
- Uygulanabilir spesifikasyonlar
- Çizim numarası ve revizyonu
- Müşteri sipariş numarası
- Standartlar (ISO, ASTM, vb.)
Uygunluk Beyanı
Temel ifade:
"Bu belgede tanımlanan ürünler, belirtilen spesifikasyonlara ve gereksinimlere uygundur."
Destekleyici Belgeler (Referans)
- Malzeme sertifikası referansı
- Test raporu referansı
- FAI referansı (varsa)
- Özel proses sertifikaları
Onay
- Yetkili imza
- İsim ve unvan
- Tarih
- Firma mührü (gerekiyorsa)
Havacılık CoC Gereksinimleri
Havacılık sektöründe CoC gereksinimleri daha sıkıdır.
AS9100 Perspektifi
AS9100 standardı, ürün serbest bırakma (product release) için dokümantasyon gerektirir. CoC bu dokümantasyonun önemli bir parçasıdır.
Tipik Havacılık CoC İçeriği
Standart içeriğe ek olarak:
- Uygulanabilir PO (Purchase Order) şartları referansı
- Müşteri spesifikasyonu ve revizyonu
- Özel proses onay referansları (Nadcap, müşteri onayı)
- FAI durumu (geçerli FAI referansı veya FAI gerekli değil beyanı)
- Ülke menşei (Country of Origin)
- İhracat kontrol bilgileri (ITAR, EAR sınıflandırması)
OEM Spesifik Gereksinimler
Boeing, Airbus ve diğer OEM'ler kendi CoC formatlarını veya gereksinimlerini belirleyebilir:
- Belirli ifadeler (verbatim statements)
- Ek beyanlar (ihracat, sahte parça, vb.)
- Elektronik format gereksinimleri
Sevk Dokümantasyonu Paketi
CoC genellikle sevk dokümantasyonu paketinin bir parçasıdır. Tipik paket:
| Doküman | Amaç |
|---|---|
| CoC | Uygunluk beyanı |
| Packing List | İçerik listesi |
| Material Certificate | Malzeme kimliği ve özellikleri |
| Test Reports | Test sonuçları |
| FAI (ilk sevkiyat) | İlk parça doğrulaması |
| Özel Proses Sertifikaları | Nadcap, kaplama, ısıl işlem |
| Invoice | Ticari fatura |
Gerçek Kalite Uzmanlığı, Sektörel Derinlikle Kazanılır
Temel standartlar sadece başlangıç. Her sektörün onlarca regülasyonu, yüzlerce gereksinimi var. Sektörünüzü seçin, derinlemesine öğrenin.
Her sektör programı: Tüm standartlar + Regülasyonlar + Güncel gereksinimler + Pratik uygulamalar
CoC Hazırlama Rehberi
Adım 1: Gereksinimleri Belirle
- Müşteri PO'sunu incele
- Uygulanabilir spesifikasyonları listele
- Özel gereksinim var mı kontrol et
Adım 2: Doğrulamaları Tamamla
- Tüm muayeneler tamamlandı mı?
- Test sonuçları kabul kriterlerini karşılıyor mu?
- Açık uygunsuzluk var mı?
Adım 3: Referans Dokümanları Topla
- Malzeme sertifikaları
- Test raporları
- Özel proses onayları
Adım 4: CoC Doldur
- Tüm alanları eksiksiz doldur
- Doğru revizyon numaralarını kullan
- Spesifikasyon referanslarını kontrol et
Adım 5: Onay Al
- Yetkili kişi incelemesi
- İmza ve tarih
- Mühür (gerekiyorsa)
Adım 6: Dokümantasyonu Koru
- Kopyayı arşivle
- İzlenebilirlik bağlantısını koru
Sık Yapılan Hatalar
Hata 1: Yanlış Revizyon Referansı
Sorun: CoC'ta eski çizim veya spesifikasyon revizyonu belirtilmiş.
Çözüm: Her zaman güncel revizyon numaralarını kullanın. Sevkiyat öncesi kontrol edin.
Hata 2: Eksik Beyan
Sorun: Müşterinin istediği spesifik ifadeler eksik.
Çözüm: PO gereksinimlerini checklist olarak kullanın. Verbatim ifadeleri birebir yazın.
Hata 3: Yetkisiz İmza
Sorun: CoC'u imzalayan kişi yetkili değil.
Çözüm: İmza yetki matrisini güncel tutun. Sadece yetkili kişiler imzalamalı.
Hata 4: İzlenebilirlik Kopukluğu
Sorun: CoC'taki lot numarası ile malzeme sertifikasındaki eşleşmiyor.
Çözüm: Sevkiyat öncesi tüm dokümanların tutarlılığını doğrulayın.
Hata 5: Tarih Tutarsızlığı
Sorun: CoC tarihi, test tarihinden önce.
Çözüm: CoC, tüm doğrulamalar tamamlandıktan sonra düzenlenmeli.
Elektronik CoC (eCoC)
Dijital dönüşümle birlikte elektronik CoC kullanımı yaygınlaşıyor.
Avantajları
- Hızlı iletim
- Kolay arşivleme ve arama
- Veri bütünlüğü kontrolü
- Entegrasyon imkanı (ERP, PLM)
Gereksinimler
- Dijital imza/onay mekanizması
- Veri güvenliği
- Değişiklik izi (audit trail)
- Uzun süreli erişilebilirlik
Platformlar
- Müşteri portalları
- EDI (Electronic Data Interchange)
- Sektörel platformlar
Sektörel Farklılıklar
Havacılık ve Savunma
- En katı gereksinimler
- FAI bağlantısı
- İhracat kontrol beyanları
- Sahte parça beyanı
Otomotiv
- PPAP ile entegre
- PSW (Part Submission Warrant) formatı
- Lot bazlı izlenebilirlik
Tıbbi Cihaz
- DHR (Device History Record) parçası
- Regülasyona uygunluk beyanı
- UDI (Unique Device Identification) bağlantısı
Genel Endüstri
- Daha esnek format
- Temel uygunluk beyanı yeterli
CoC ve Yasal Sorumluluk
CoC, yasal bir beyan niteliğindedir:
Tedarikçi sorumluluğu:
- CoC'ta beyan edilen uygunluk için sorumluluk tedarikçiye aittir
- Yanlış beyan, sözleşme ihlali ve potansiyel dava konusu olabilir
Saklama süresi:
- Havacılık: Minimum 10 yıl (bazı durumlarda ürün ömrü boyunca)
- Otomotiv: 15 yıl
- Tıbbi cihaz: Ürün ömrü + 2 yıl
Geri çağırma durumunda:
- CoC, izlenebilirliğin kritik parçasıdır
- Hangi ürünlerin etkilendiğini belirlemeye yardımcı olur
Sıkça Sorulan Sorular
Her sevkiyat için CoC gerekli mi?
Müşteri gereksinimlerine bağlıdır. Havacılık ve otomotivde genellikle her sevkiyat için gereklidir. Genel endüstride müşteri talebiyle verilir.
CoC'u kim imzalayabilir?
Firma tarafından yetkilendirilmiş kişiler. Genellikle kalite müdürü, kalite mühendisi veya yetkilendirilmiş kalite temsilcisi. İmza yetki matrisi tutulmalıdır.
CoC ile garanti aynı şey mi?
Hayır. CoC, sevkiyat anında ürünün spesifikasyonlara uygunluğunu beyan eder. Garanti, belirli bir süre boyunca performans taahhüdüdür. İkisi farklı yasal kavramlardır.
Malzeme sertifikası CoC yerine geçer mi?
Hayır. Malzeme sertifikası (mill cert) hammaddenin özelliklerini belgeler. CoC, bitmiş ürünün tüm gereksinimlere uygunluğunu beyan eder. İkisi farklı amaçlara hizmet eder.
CoC formatı standart mı?
Genel format benzer olsa da sektöre ve müşteriye göre farklılıklar olabilir. Bazı müşteriler kendi formatlarını zorunlu tutar. AS9100 genel gereksinimleri tanımlar ama standart form yoktur.
CoC, ürün kalitesinin resmi beyanıdır. Doğru hazırlanmış bir CoC, müşteri güvenini sağlar, izlenebilirliği destekler ve yasal sorumluluğu belgeler.
