Andon Sistemi Nedir? Yalin Uretimde Gorsel Sinyal Sistemi Rehberi

Andon sistemi, uretim hattinda bir anormallik veya sorun olustuounda calisanlarin gorsel ve isitsel sinyaller araciligiyla yardim talep etmesini saglayan bir yalin uretim aracidir. Japonca'da "fener" veya "kagit lamba" anlamina gelen Andon, Toyota Uretim Sistemi'nin (TPS) temel taslarindan biridir ve uretim sureclerinde seffaflik, hizli mudahale ve surekli iyilestirme kulturunun olusturulmasinda kritik bir rol oynar.

Bir uretim hattinda sorunlarin gizlenmesi veya goz ardi edilmesi, kalite kayiplarina, yeniden isleme maliyetlerine ve musteri memnuniyetsizligine yol acar. Andon sistemi, tam tersine sorunlarin aninda gorunur kilmasini ve cozum surecinin hemen baslatilmasini saglayarak isletmelere ortalama %25-40 kalite iyilestirmesi, %15-30 durusma suresi azaltimi ve %20-35 verimlilik artisi sunar.

Bu kapsamli rehberde, Andon sisteminin tanimi, Japonca kokeni, Toyota'daki tarihcesi, cesitleri, renk kodlama sistemi, calisma mekanizmasi, Jidoka ile iliskisi, modern dijital uygulamalari, uygulama adimlari ve sektorel ornekleri detayli olarak inceleyecegiz.

Andon Nedir? Tanim ve Japonca Kokeni

Andon Kelimesinin Anlami

Andon (行灯), Japonca'da geleneksel bir kagit fener veya kagit lambayi ifade eden bir kelimedir. Edo donemi Japonya'sinda (1603-1868) sokaklari ve evleri aydinlatmak icin kullanilan bu fenerler, karanlikta yol gosterici bir isik kaynagi gorevini ustlenirdi. Bu geleneksel anlam, uretim ortaminda da benzer bir metafora donusmmustur: Andon sistemi, uretim hattindaki "karanlik noktalari" aydinlatir ve sorunlari gorunur kilar.

Toyota'nin bu ismi secmesi tesaduf degildir. Nasil ki geleneksel Andon feneri karanlikta dikkat cekiyorsa, fabrikalardaki Andon sistemi de uretim surecindeki anormalliklere dikkat ceker.

Andon Sisteminin Teknik Tanimi

Andon sistemi, uretim hattinda meydana gelen anormallikleri (makine arizasi, kalite sorunu, malzeme eksikligi, guvenlik riski vb.) gorsel sinyaller (isiklar, panolar, ekranlar) ve isitsel sinyaller (zil, alarm, melodi) araciligiyla ilgili kisilere bildiren bir iletisim ve eskalasyon sistemidir.

Andon sistemi su temel ozellikleri icerir:

Gorsellik: Sorunlar herkes tarafindan gorulebilir hale gelir
Aninda bildirim: Sorunlar ortaya ciktigi anda raporlanir
Eskalasyon mekanizmasi: Cozulemeyen sorunlar otomatik olarak ust seviyeye iletilir
Hesap verebilirlik: Her sinyal icin sorumlu kisi veya ekip bellidir
Veri toplama: Sorun turleri, sureleri ve cozumleri kayit altina alinir

Andon Sisteminin Tarihcesi: Toyota ve TPS

Toyota'da Andon'un Dogusu

Andon sisteminin kokenleri, Toyota Uretim Sistemi'nin (TPS) kurucularindan Taiichi Ohno ve Sakichi Toyoda'nin calismularina dayanmaktadir.

Yil	Gelisme	Onem
1896	Sakichi Toyoda otomatik dokuma tezgahi icat eder	Iplik kopunca tezgah otomatik durur (Jidoka'nin temeli)
1930'lar	Toyota otomobil uretimine baslar	Dokuma tezgahindan ogrenilen prensipler aktarilir
1950'ler	Taiichi Ohno, Toyota uretim hattini donusturur	Andon ip/kordonu ilk kez uygulanir
1960'lar	Andon panosu (Andon Board) gelistirilir	Tum hatti tek bir panodan izleme
1970'ler	Andon sistemi Toyota'nin tum fabrikalarinda standart haline gelir	Kultur olarak yerlesir
1980'ler	Bati dunyasi Toyota Uretim Sistemi'ni kesfeder	Andon global olarak yayilir
1990'lar	Dijital Andon sistemleri ortaya cikar	Elektronik panolar, yazilim entegrasyonu
2000'ler	IoT ve bulut tabanli Andon	Uzaktan izleme, mobil bildirimler
2020'ler	AI destekli Andon ve prediktif analiz	Endustri 4.0 entegrasyonu

Taiichi Ohno'nun Felsefesi

Taiichi Ohno, Andon sistemini soyle aciklamistir: "Sorunlari gizlemek yerine gorunur kilin. Sorunlar gorunur oldugunda, herkes onlari cozmek icin harekete gecer." Bu felsefe, Toyota'nin "sorunlari durdurup cozme" yaklasiminin temelini olusturur.

Toyota'daki geleneksel uygulamada, bir operator uretim hattinda bir anormallik farkettiginde Andon kordonunu (ipi) cekerdi. Bu hareket:

Operatorun bulundugu istasyondaki Andon isigini yakardi
Andon panosunda ilgili istasyon numarasi yanar
Bir melodi veya zil calarak takim liderini uyarirdi
Takim lideri istasyona gelerek sorunu degerlendirirdi

Toyota'da bir operatorun Andon kordonunu cekmesi cesaretlendirilen bir davranistir. Hatta, hic Andon cekilmeyen bir hat, sorunlarin gizlendigi veya standartlarin yeterince yuksek olmadiginin isareti olarak yorumlanir.

Andon Sistemi Cesitleri

Andon sistemleri, tetikleme mekanizmasi ve teknoloji seviyesine gore farkli cesitlere ayrilir.

1. Manuel Andon (Kordon/Ip Sistemi)

En geleneksel Andon tipidir. Uretim hattinda her istasyonun uzerinde bir kordon (ip) veya halat bulunur. Operator bir sorunla karsilastiginda bu kordonu cekerek sinyal verir.

Calisma prensibi:

Ilk cekis: Sari isik yanar, takim lideri cagirilir
Ikinci cekis veya sure asimi: Kirmizi isik yanar, hat durur

2. Manuel Andon (Buton Sistemi)

Kordon yerine her istasyonda renkli butonlar bulunur. Operator, sorunun turune gore ilgili butona basar.

Tipik buton konfigurasyonu:

Yesil buton: Normal calisma / sorun cozuldu
Sari buton: Yardim talebi / kucuk sorun
Kirmizi buton: Acil durum / hat durdurma

3. Otomatik Andon

Makine ve ekipmanlara entegre edilen sensorler, onceden belirlenmis parametrelerin disina cikildiginda otomatik olarak Andon sinyali uretir.

Ornek tetikleyiciler:

Tork degeri tolerans disina ciktiginda
Sicaklik veya basinc limitleri asildiginda
Kalite olcum sonucu spesifikasyon disinda oldugunda
Makine titresim seviyesi anormal oldugunda

4. Dijital Andon (Modern Sistem)

IoT sensorleri, bulut altyapisi ve yazilim platformlari kullanarak calisuan gelismis Andon sistemleridir.

Andon Cesitleri Karsilastirma Tablosu

Ozellik	Manuel (Kordon)	Manuel (Buton)	Otomatik	Dijital (IoT)
Tetikleme	Operator kordonu ceker	Operator butona basar	Sensor otomatik tetikler	Sensor + yazilim + AI
Maliyet	Dusuk	Dusuk-Orta	Orta-Yuksek	Yuksek
Kurulum Suresi	Hizli (1-2 hafta)	Hizli (1-2 hafta)	Orta (2-6 hafta)	Uzun (1-3 ay)
Veri Toplama	Manuel kayit	Sinirli dijital kayit	Otomatik veri kaydi	Kapsamli analitik
Uzaktan Izleme	Yok	Sinirli	Sinirli	Tam destek
Eskalasyon	Manuel	Yarai-otomatik	Otomatik	Tam otomatik + AI
Bakim Ihtiyaci	Cok dusuk	Dusuk	Orta	Yazilim guncelleme gerekir
En Uygun Isletme	Kucuk atolye	KOBi uretim	Orta-buyuk fabrika	Buyuk/cok lokasyonlu isletme

Andon Renk Kodlari ve Anlamlari

Andon sisteminin en temel unsurlarindan biri, standart renk kodlama sistemidir. Her renk, belirli bir durum veya sorun seviyesini temsil eder. Bu standartlasma sayesinde, herhangi bir calisan veya yonetici Andon panosuna baktiginda hattin durumunu aninda kavrayabilir.

Standart Andon Renk Kodlama Tablosu

Renk	Durum	Anlam	Gereken Aksiyon	Ornek Senaryo
Yesil	Normal	Uretim planlandigi gibi devam ediyor	Mudahale gerekmiyor	Hat hedef cycle time icinde calisiyor
Sari (Amber)	Uyari / Yardim Talebi	Potansiyel sorun veya destek ihtiyaci	Takim lideri istasyona gider	Operator malzeme azaliyor uyarisi veriyor
Kirmizi	Durus / Acil Durum	Ciddi sorun, hat durmus veya durma riski var	Hemen mudahale, hat durdurulabilir	Kalite hatasi tespit edildi, hat durduruldu
Mavi	Malzeme Talebi	Hammadde, yari mamul veya malzeme ihtiyaci	Lojistik/malzeme ekibi harekete gecer	Istasyondaki parca stoku kritik seviyede
Beyaz	Planlanan Durus	Planli bakim, kalip degisimi, mola	Bilgilendirme amacli, planli aktivite	Vardiya degisimi veya planli SMED islemi
Mor/Pembe	Kalite Kontrolu	Kalite inspeksiyon veya onay bekliyor	Kalite muhendisi degerlendirme yapar	Ilk parca onay sureci

Renk Kodlarinin Fabrika Icerisindeki Kullanimi

Andon renkleri yalnizca istasyon isiklariyla sinirli degildir. Ayni renk kodlama mantigi Andon panosu, zemin LED seritleri, forklift/AGV isiklari ve hatta calisan kep veya yelek renklerinde de uygulanabilir.

Andon Panosu (Andon Board) Nedir?

Andon panosu, uretim hattinin tamaminin durumunu tek bir noktadan gormeyi saglayan merkezi gosterge panelidir. Genellikle uretim alaninin yuksek ve herkes tarafindan gorulebilir bir noktasina yerlestirilir.

Andon Panosunda Gosterilen Bilgiler

Tipik bir Andon panosunda su bilgiler bulunur:

Hat/istasyon durumu: Her istasyonun anlk renk kodu (yesil/sari/kirmizi)
Uretim hedefi vs. gerceklesen: Planlanan ve fiili uretim adetleri
Takt zamani: Hedef ve gerceklesen cycle time
OEE (Genel Ekipman Etkinligi): Canli OEE gostergesi
Durus nedeni ve suresi: Aktif duruslarin nedeni ve devam eden suresi
Kalite metrikleri: Hurda/fire orani, ilk seferde dogru orani
Vardiya bilgisi: Aktif vardiya, kalan sure

Geleneksel vs. Dijital Andon Panosu

Geleneksel Andon panosu, isiklardan (lambalardan) olusan fiziksel bir paneldir. Her istasyon icin bir satir, her durum icin bir renk lambasi bulunur. Modern dijital Andon panolari ise buyuk LCD/LED ekranlar uzerinde cok daha zengin bilgiyi gercek zamanli olarak gosterir.

Dijital Andon panolarinin avantajlari: gercek zamanli veri guncelleme, grafiksel gosterimler, uzaktan erisim (web/mobil), tarihsel veri analizi ve ozellistirilebilir alarm esik degerleri.

Andon Sistemi Nasil Calisir? Muedahale ve Eskalasyon Sureci

Andon sisteminin gercek gucuu, yalnizca bir sinyal mekanizmasi olmasindan degil, arkasindaki yapilandirilmis mudahale ve eskalasyon surecinden gelir. Asagidaki tablo, tipik bir Andon mudahale is akisini gostermektedir.

Andon Mudahale Is Akisi Tablosu

Adim	Sure	Sorumlu	Aksiyon	Andon Durumu
1. Tespit	0. saniye	Operator	Anormalligi fark eder, Andon kordonunu ceker veya butona basar	Sari isik yanar
2. Ilk Mudahale	0-60 saniye	Takim Lideri	Istasyona gelir, operatorle birlikte sorunu degerlendirir	Sari isik yanmaya devam eder
3a. Cozum (Basit)	1-3 dakika	Takim Lideri + Operator	Sorun cozulurse Andon resetlenir, uretim devam eder	Yesil isiga doner
3b. Eskalasyon	3-5 dakika	Takim Lideri	Sorun cozulemediyse Andon kirmiziya gecer, hat durdurulur	Kirmizi isik yanar
4. Hat Durdurma	5+ dakika	Bolum Amiri / Muhendis	Ilgili uzman ekip sorunu analiz eder ve cozer	Kirmizi isik yanmaya devam eder
5. Kok Neden Analizi	Cozum sonrasi	Kalite / Muhendislik	5 Neden analizi veya baska kok neden yontemi uygulanir	Yesil isiga doner, kayit tutulur
6. Kalici Cozum	24-72 saat	Ilgili departman	Sorunun tekrarini onleyici kalici aksiyon uygulanir	Standart guncellenir

Eskalasyon Zamanlama Ornegi (Toyota Modeli)

Toyota'da Andon eskalasyon sureci, dakika bazinda yapilandirilmistir:

0:00  --> Operator Andon'u ceker --> Sari isik
0:30  --> Takim lideri istasyona ulasmali
1:00  --> Cycle time sonuna kadar cozulmezse --> Hat durur
1:00+ --> Kirmizi isik --> Bolum amiri devreye girer
5:00  --> Cozulmezse --> Uretim muduru bilgilendirilir
15:00 --> Hala cozulmezse --> Fabrika muduru seviyesi

Bu yapilandirma, her sorunun belirli bir sure icinde cozulmesi gerektigini ve cozulmediginde otomatik olarak daha yetkili kisilerin devreye girmesini garanti eder. Amac, sorunlarin asla goz ardi edilmemesidir.

Jidoka ve Andon Baglantisi

Andon sistemini anlamak icin, Toyota Uretim Sistemi'nin iki temel diregi olan Just-In-Time (JIT) ve Jidoka kavramlarindan Jidoka'yi yakindan incelemek gerekir.

Jidoka Nedir?

Jidoka (自働化), Turkce'de "insani dokunusu olan otomasyon" veya "otonomasyon" olarak cevrilen bir kavramdir. Jidoka, makinelerin veya uretim sureclerinin bir anormallik tespit ettiginde otomatik olarak durma ve sorunu gorsel olarak bildirme yetenegini ifade eder.

Jidoka'nin kokleri, Sakichi Toyoda'nin 1896 yilinda icat ettigi otomatik dokuma tezgahina dayanir. Bu tezgah, iplik koptuguunde otomatik olarak dururdu ve boylece hatalari uretim devam ederken yakalar, kusurlu kumas uretimini engellerdi.

Jidoka'nin Dort Adimi

Anormalligi tespit et: Makine sensoru veya operator gozlemi
Dur: Uretimi durdur (otomatik veya manuel)
Duzelt: Acil mudahale ile sorunu gider
Kok nedeni arastir ve kalici cozum uygula: Sorunun tekrarini onle

Andon, Jidoka'nin Sinyal Mekanizmasidir

Andon ve Jidoka arasindaki iliski su sekilde ozetlenebilir: Jidoka felsefedir, Andon ise bu felsefeyi hayata geciren araclardan biridir.

Jidoka, "sorun oldugunda dur" der. Andon ise "sorun oldugunda bunu herkese goster" der. Birlikte calistiklarinda:

Otomatik Jidoka: Makine anormalligi sensor ile tespit eder, otomatik durur ve Andon isigi yakar
Manuel Jidoka: Operator anormalligi gozlemler, Andon kordonunu cekerek hatti durdurur

Her iki durumda da sonuc aynidir: Sorun gorunur hale gelir, mudahale baaslar, kok neden analiz edilir ve kalici cozum uygulanir. Bu dongu, surekli iyilestirme (Kaizen) kulturunun temelidir.

Size Uygun Eğitimi Bulun

Bireysel mi yoksa kurumsal mı eğitim arıyorsunuz?

Modern Dijital Andon Sistemleri: IoT ve Endustri 4.0

Geleneksel kordon ve isik tabanlk Andon sistemleri hala bircok fabrikada basariyla kullanilmakla birlikte, Endustri 4.0 donusumu ile birlikte dijital Andon sistemleri hizla yayginlasmaktadir.

IoT Tabanli Andon Sistemi Bilesenleri

1. Sensor Katmani

Titresim, sicaklik, basinc, tork, akim, hiz sensorleri
Goruntu isleme kameralari (yapay goru)
RFID ve barkod okuyucular

2. Baglanti Katmani (Edge/Gateway)

PLC entegrasyonu ve edge computing cihazlari
Wi-Fi, Bluetooth, 5G veya Ethernet baglantisi

3. Platform Katmani (Bulut/On-Premise)

Veri toplama ve depolama
Gercek zamanli dashboardlar
Analitik ve raporlama motorlari
Makine ogrenmesi modelleri

4. Kullanici Arayuzu

Buyuk ekran Andon panolari (fabrika ici)
Web tabanli dashboardlar (ofis / uzaktan erisim)
Mobil uygulamalar (anlk push bildirimler)
Akilli saat ve giyilebilir cihaz bildirimleri
E-posta ve SMS eskalasyon

Dijital Andon'un Sagladigi Ek Yetenekler

Prediktif Andon (Ongorucu) Makine ogrenmesi algoritmalari, sensor verilerini analiz ederek bir ariza veya kalite sorunu olmadan once uyari verir. Ornegin, bir CNC tezgahinin titresim paternindeki degisimi tespit ederek rulman arizasini 48 saat oncesinden tahmin edebilir.

Otomatik Kok Neden Onerisi Gecmis Andon verilerini analiz eden AI sistemleri, yeni bir Andon tetiklendiginde benzer gecmis olaylara dayanarak muhtemel kok nedenleri ve cozum onerileri sunabilir.

Dijital Ikiz ve Tedarik Zinciri Entegrasyonu Uretim hattinin dijital ikizi uzerinde Andon verileri goruntulenerek uzaktan analiz yapilabilir. Malzeme kaynakli Andon sinyalleri ise otomatik olarak tedarikci siparis sistemine bildirim gonderebilir.

Andon Sistemi Uygulama Adimlari

Bir isletmede Andon sistemi kurmak, yalnizca donanim satin almak degil, ayni zamanda bir kultur degisimi surecidir. Asagida, adim adim uygulama rehberi sunulmaktadir.

Adim 1: Mevcut Durum Analizi

Uretim hattindaki mevcut durus nedenlerini ve surelerini analiz edin
En sik yasanan sorun turlerini Pareto analizi ile belirleyin
Mevcut iletisim ve eskalasyon sureclerini haritalandirin
Calisan memnuniyeti ve sorun raporlama aliskanliklari anketini yapin

Adim 2: Hedef Belirleme ve Kapsam Tanimma

Hangi uretim hatlari veya bolgelerde baslayacagini belirleyin (pilot hat secimi)
Basari metriklerini tanimlayin (durus suresi azaltma, kalite iyilestirme vb.)
Butce ve zaman planini olusturun
Andon sistemi cesidine karar verin (manuel, otomatik veya dijital)

Adim 3: Eskalasyon Prosedurlerinin Tasarimi

Her Andon rengi/seviyesi icin mudahale sorumlusunu belirleyin
Eskalasyon zamanlama matrisini olusturun (kac dakikada kime eskalasyon?)
Kok neden analiz sablonlarini hazirlayin
Standart calisma prosedurlerini (SOP) yazin

Adim 4: Donanim ve Yazilim Kurulumu

Andon isiklari, kordonlar veya butonlari istasyonlara yerlestirin
Andon panosunu merkezi ve gorunur bir noktaya konumlandirin
Sensor ve PLC entegrasyonlarini yapin (otomatik/dijital sistemler icin)
Yazilim platformunu kurun ve konfigure edin (dijital sistemler icin)

Adim 5: Egitim

Operatorler: Andon'u ne zaman ve nasil tetikleyecekleri, renk kodlari
Takim liderleri: Mudahale surecleri, hizli problem cozme teknikleri
Yoneticiler: Andon verilerinin yorumlanmasi, eskalasyon rolleri
Bakim ekibi: Teknik sorunlara hizli mudahale yontemleri

Kritik mesaj: Andon cekmek bir basarisizlik degil, kaliteye ve surekli iyilestirmeye bagliligin gostergesidir. Bu kulturel mesaj, egitimin en onemli parcasidir.

Adim 6: Pilot Uygulama ve Iyilestirme

Secilen pilot hatta sistemi devreye alin
Ilk 2-4 haftada yogun gozlem ve destek saglayin
Calisan geri bildirimlerini toplayin
Eskalasyon surelerini ve prosedurlerini gerektiginde ayarlayin
Basari hikayelerini paylasarak kurum icinde motivasyon saglayin

Adim 7: Yayginlastirma

Pilot sonuclarini degerrlendirin ve ogrenilen dersleri dokumante edin
Sistemi diger hatlara ve bolumlere yayginlastirin
Andon verilerini diger yalin araclarla (Kaizen, TPM, 5S) entegre edin
Periyodik denetim ve kalibrasyon plani olusturun

Andon Sisteminin Faydalari

Uretim ve Operasyon Faydalari

Durus surelerinin azalmasi: Sorunlara hizli mudahale sayesinde ortalama %15-30 azalma
Kalite iyilestirmesi: Hatalarin kaynaginda yakalanmasi ile %25-40 iyilestirme
Verimlilik artisi: Kayiplarin azaltilmasi ile OEE'de %10-20 artis
Hurda ve fire azaltimi: Hatalik uretimin erken durdurulmasi ile %20-50 azalma
Standartlasma: Sorun cozme sureclerinin yapilandirilmasi

Kulturel ve Organizasyonel Faydalar

Calisan guclendirme (empowerment): Operatorler sorunlari raporlamaya tesvik edilir
Seffaflik: Uretim durumu herkes tarafindan gorulebilir
Takim calismasi: Sorun cozme ortak bir sorumluluk haline gelir
Surekli iyilestirme (Kaizen) kulturu: Her Andon cagrisinin kok neden analizi yapilir
Yonetim katilimi (Gemba): Yoneticiler uretim alanina inmek zorunda kalir

Finansal Faydalar

Yeniden isleme maliyetlerinin dusumesi: Hatalar erken yakalanir
Musteri iade ve sikayet azalimi: Kalite seviyesi yukselir
Garanti maliyetlerinin azalmasi: Ozellikle otomotiv sektorunde kritik
Isgucu verimliligi: Bekleme ve arama kayiplarinin azalmasi

Otomotiv Uretiminden Pratik Andon Ornekleri

Ornek 1: Toyota Motor Corporation - Georgetown, ABD

Toyota'nin Kentucky'deki Georgetown fabrikasi, dunyanin en iyi Andon uygulama orneklerinden biridir.

Uretim hattinda her istasyonda sari kordon bulunur
Gunluk ortalama 1000'den fazla Andon cekimi yapilir (bu tesvik edilen bir davranistir)
Takim lideri 60 saniye icinde istasyona ulasmak zorundadir
Andon cekilmelerinin %80'i hat durmadan cozulur
Cozulemeyen sorunlar icin kirmizi Andon tetiklenir ve hat durur
Her vardiya sonunda, o vardiyanin Andon verileri analiz edilir

Ornek 2: Otomotiv Yan Sanayi - Yakit Enjektoru Uretimi

Bir otomotiv yan sanayi firmasinda yakit enjektoru montaj hattinda Andon sistemi uygulanmistir:

Sorun (Once):

Kalite hatalari montaj sonunda tespit ediliyordu
Hatalari parcalar yeniden isleme veya hurdaya gonderiliyordu
Aylik ortalama %4.2 hurda orani

Andon Uygulamasi (Sonra):

Her montaj istasyonuna kirmizi/sari/yesil butonlu Andon sistemi kuruldu
Otomatik tork kontrol sistemi, tolerans disinda Andon tetikliyor
Goruntu isleme sistemi, yanlis parca montajinda otomatik Andon veriyor

Sonuclar (6 ay sonra):

Hurda orani %4.2'den %1.1'e dustu (%74 azalma)
Musteri sikayetleri %60 azaldi
Yeniden isleme suresi %45 azaldi
OEE %68'den %79'a yukseldi

Ornek 3: Beyaz Esya Uretimi - Bulasik Makinesi Montaj Hatti

Bir beyaz esya ureticisinin montaj hattinda dijital Andon sistemi uygulamasi:

24 istasyona tablet tabanli Andon terminali yerlestirildi
Operator ekrandan sorun kategorisini secer (malzeme, kalite, ekipman, guvenlik)
Takim lideri mobil cihazina push bildirim alir
12 ayda hat verimliligi %72'den %85'e cikti

Andon Sisteminde Sik Yapilan Hatalar

Andon sisteminin basarisiz olmamasi icin dikkat edilmesi gereken kritik noktalar:

Andon cekmeyi cezalandirma: Operator, hat durdurma yuzunden azarlanirsa, sorunlari gizlemeye baslar. Bu, Andon sisteminin amacini tamamen ortadan kaldirir.
Eskalasyon surecinin tanimlanmamasi: Andon cekildikten sonra kimin, ne zaman gelecegi belli degilse sistem calismaz.
Kok neden analizi yapilmamasi: Andon yalnizca "yangin sondurme" araci olarak kullanilir, ayni sorunlar tekrar tekrar yasanir.
Veri toplanmamasi veya analiz edilmemesi: Andon verileri, surekli iyilestirme icin altin deggerindedir. Kayit tutulmaz ise ogrenme firssati kaybedilir.
Yonetim sahiplenmemesi: Ust yonetim Andon verilerine ilgi gostermezse, sistem zamanla etkisini kaybeder.
Asiri karmasik baslanmasi: Ilk uygulamada en gelismis dijital sistemi kurmak yerine, basit bir kordon/isik sistemiyle baslamak ve kulturu oturtmak daha etkilidir.

Sik Sorulan Sorular (SSS)

Andon sistemi sadece otomotiv sektorunde mi kullanilir?

Hayir. Andon sistemi otomotiv sektorunde dogmus olsa da gunumuzde gida uretimi, ilac sanayi, elektronik montaj, beyaz esya, tekstil, lojistik depolari ve hatta saglik sektorunde (hastane acil servislerinde) kullanilmaktadir. Andon'un temel prensibi olan "sorunlari gorunur kilma ve hizli mudahale" evrenseldir.

Andon sistemi OEE'yi nasil etkiler?

Andon sistemi, OEE'nin (Overall Equipment Effectiveness) uc bilesenini de olumlu etkiler. Kullanilabilirlik: Arizalara hizli mudahale ile plansiz duruslari azaltir. Performans: Kucuk duraksamalarin erken tespitiyle hat hizini korur. Kalite: Hatalarin kaynaginda yakalanmasiyla hurda ve yeniden isleme oranini dusurur. Tipik olarak Andon uygulamasi sonrasinda OEE'de %10-20 artis gozlemlenir.

Kucuk isletmeler Andon sistemini nasil uygulayabilir?

Kucuk isletmeler icin Andon sistemini uygulamak buyuk bir yatirim gerektirmez. Basit bir kordon ve uc renkli isik sistemi (yesil/sari/kirmizi) ile basllanabilir. Onemli olan donanim degil, arkasindaki mudahale proseduru ve kulturel yaklasimdir. Hatta bazi kucuk atolyelerde, istasyonlara yerlestirilen renkli bayraklar veya kartlar bile etkili bir gorsel sinyal sistemi olusturabilir.

Andon ile Poka-Yoke arasindaki fark nedir?

Poka-Yoke (hata onleme), hatanin olusmasini fiziksel veya mekanik olarak engelleyen bir sistemdir (ornegin, yanlis yonlu takiilmayan bir konnektor). Andon ise hata veya anormallik olustugunda bunu gorsel olarak bildiren bir sinyal sistemidir. Poka-Yoke sorunu onler, Andon ise sorunu gorunur kilar. Ideal bir uretim hattinda ikisi birlikte kullanilir.

Dijital Andon sistemi kurmak ne kadar maliyetlidir?

Maliyet, isletmenin buyuklugu ve secilen teknolojiye gore degisir. Basit bir manuel kordon/isik sistemi birkacc bin TL ile kurulabilirken, tam kapsamli IoT tabanli dijital Andon sistemi (sensorler, PLC entegrasyonu, bulut platformu, mobil uygulama) onlerce bin ila yuz binlerce TL arasinda degisebilir. Ancak yatirim getirisi (ROI) genellikle 6-12 ay icinde elde edilir.

Andon verileri nasil analiz edilmelidir?

Andon verileri icin en etkili analiz yontemleri: Pareto analizi (en sik tetiklenen Andon nedenleri), trend analizi (zaman icindeki degisim), istasyon bazli analiz (hangi istasyonda en cok Andon cekiliyor), vardiya bazli analiz (vardiyalar arasi fark), ortalama mudahale suresi (MTTR - Mean Time to Respond). Bu analizler, surekli iyilestirme cabalarina yonlendirme saglar.

Andon sistemi ile MES entegrasyonu nasil yapilir?

Modern dijital Andon sistemleri, MES (Manufacturing Execution System) yazilimlariyla entegre olabilir. Andon verileri MES'e beslenerek hat duruslari, kalite sapmalari ve operator cagrrilari ile uretim plani otomatik olarak eslestirilebilir.

Andon sistemi, yalin uretim felsefesinin en guclu ve en pratik araclarindan biridir. Japonya'da bir kagit fenerin isigi olarak baslayan bu kavram, gunumuzde IoT sensorleri, yapay zeka ve bulut bilisim ile desteklenen gelismis dijital platformlara evrilmistir. Ancak Andon'un ozundeki mesaj degismemistir: sorunlari gizlemeyin, gorunur kilin ve birlikte cozun.

İlgili Konular

Basarili bir Andon uygulamasi icin en onemli faktor teknoloji degil, kulturdur. Calisanlarin Andon cekmeye cesaretlendirilmesi ve her Andon cagrisinin bir ogrenme firsati olarak degerlendirilmesi gerekir. Ister basit bir kordon sistemiyle ister gelismis bir dijital platformla baslayin, Andon isletmenizde seffaflik ve surekli iyilestirme kulturunu insa etmenin en etkili yollarindan biridir.