HPLC Nedir?

HPLC (High Performance Liquid Chromatography), karmaşık karışımlardaki bileşenleri yüksek basınç altında ayırma, tanımlama ve ölçme için kullanılan analitik kromatografi tekniğidir.

---

Çalışma Prensibi

1. Enjeksiyon: Numune mobil faz akışına enjekte edilir
2. Pompalama: Pompa mobil fazı yüksek basınçta (50-400 bar) kolona iter
3. Ayırma: Bileşenler kolon içinde sabit faz ile etkileşerek ayrılır
4. Deteksiyon: Kolondan çıkan bileşenler detektör tarafından algılanır

---

Ayırma Modları

Mod	Sabit Faz	Mobil Faz	Kullanım
Ters Faz (RP)	Non-polar (C18)	Polar (su-ACN)	En yaygın (%80+)
Normal Faz (NP)	Polar (silika)	Non-polar	Lipit analizi
İyon Değişim	İyonik	Tampon	Protein, amino asit
Boyut Ayrışım	Gözenekli	Tampon	Polimer karakterizasyon

---

Temel Bileşenler

Bileşen	Fonksiyon
Çözücü Rezervuarı	Mobil faz saklama
Degasser	Gaz giderme
Pompa	Yüksek basınçlı akış
Enjektör	Numune enjeksiyonu
Kolon	Kromatografik ayırma
Dedektör	Sinyal algılama
Veri Sistemi	Analiz ve raporlama

---

Dedektör Türleri

Dedektör	Prensip	Uygulama
UV-Vis	Işık absorbsiyonu	En yaygın
Floresan	Işık emisyonu	Yüksek hassasiyet
RI	Kırılma indeksi	Şekerler
MS	Kütle spektrometresi	Yapı belirleme

---

Kolon Seçimi

Kolon Parametreleri

• Uzunluk: 150-250 mm (analitik)
• İç çap: 4.6 mm (standart), 2.1 mm (UHPLC)
• Partikül boyutu: 3-5 µm (HPLC), <2 µm (UHPLC)

Sabit Faz Seçimi

Bileşen Türü	Önerilen Kolon
Orta-yüksek log P	C18
Polar bileşenler	Polar embedded
Aromatikler	Fenil
Proteinler	C4, geniş gözenek

---

HPLC vs GC

Özellik	HPLC	GC
Mobil Faz	Sıvı	Gaz
Numune	Non-uçucu, polar	Uçucu
Sıcaklık	Oda-80°C	50-400°C
Detektör	UV, MS, RI	FID, MS

---

Uygulama Alanları

Farmasötik

• İlaç safsızlık analizi
• Stabilite testleri
• Kalite kontrol

Gıda

• Vitamin analizi
• Katkı maddeleri
• Aflatoksin tespiti

Klinik

• Terapötik ilaç izleme
• Hormon analizi
• Neonatal tarama

Çevre

• Pestisit analizi
• PAH tespiti
• Su kirliliği

---

Metot Geliştirme Adımları

1. Analiz hedefinin belirlenmesi
2. Kolon ve mobil faz seçimi
3. Gradient/izokratik optimizasyon
4. Sistem uygunluk testi
5. Metot validasyonu

---

---

İlgili Konular

• GC-MS Nedir?
• Validasyon Nedir?
• Kromatografi Nedir?