Kromatografi Nedir?
Kromatografi, karışımdaki bileşenleri fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre ayıran, tanımlayan ve miktarını belirleyen analitik tekniktir. Yunanca "chroma" (renk) ve "graphein" (yazmak) kelimelerinden türemiştir.
| Faz | Özellik |
|---|
| Sabit Faz | Hareketsiz, katı veya sıvı |
| Hareketli Faz | Hareket eden, sıvı veya gaz |
Bileşenler, sabit faz ile etkileşimlerinin farklılığı nedeniyle farklı hızlarda hareket eder ve ayrılır.
| Tür | Hareketli Faz | Kullanım |
|---|
| TLC | Sıvı | Hızlı tarama, saflık kontrolü |
| HPLC | Sıvı (yüksek basınç) | İlaç, gıda analizi |
| GC | Gaz | Uçucu bileşenler, petrokimya |
| İyon Kromatografisi | Sıvı | İyonik bileşenler, su analizi |
| Bileşen | Fonksiyon |
|---|
| Pompa | Yüksek basınçta hareketli faz akışı |
| Enjektör | Numunenin sisteme girişi |
| Kolon | Ayırmanın gerçekleştiği yer |
| Dedektör | Bileşenlerin algılanması |
| Veri İşleme | Kromatogram kaydı |
| Dedektör | Kullanım |
|---|
| FID | Organik bileşenler |
| TCD | Evrensel dedektör |
| ECD | Halojenli bileşenler |
| MS | Yapı tayini |
| Kavram | Açıklama |
|---|
| Retansiyon Zamanı | Pik maksimumuna kadar geçen süre |
| Rezolüsyon | İki pikin ayrılma derecesi |
| Teorik Plaka | Kolon etkinliği göstergesi |
| Baseline | Sinyal olmadığında dedektör çıktısı |
| Sektör | Analizler |
|---|
| İlaç | API analizi, safsızlık profili |
| Gıda | Vitamin, pestisit, toksin |
| Çevre | Su kalitesi, hava kirliliği |
| Klinik | İlaç kan seviyesi, toksikoloji |
