BRC Belgesi Nedir? BRC Global Standard Gıda Güvenliği Sertifikası 2025
BRC (British Retail Consortium) Global Standard for Food Safety, gıda üreticilerinin güvenli ürün sağladığını garanti etmek için geliştirilen uluslararası bir gıda güvenliği standardıdır. Özellikle İngiltere ve Avrupa perakende zincirleri tarafından tedarikçi onayı için zorunlu tutulan BRC sertifikası, global gıda ticaretinde "altın standart" olarak kabul edilir.
Bu kapsamlı rehberde, BRC belgesinin ne olduğunu, nasıl alındığını, audit sürecini, notlandırma sistemini ve sektördeki önemini detaylı olarak ele alacağız.
BRC Nedir? Tarihçe ve Gelişim
BRC'nin Kuruluşu
1998 yılında, İngiltere'deki büyük perakende zincirleri (Tesco, Sainsbury's, Asda, Waitrose vb.) bir araya gelerek British Retail Consortium (BRC) adı altında tedarikçileri için ortak bir gıda güvenliği standardı geliştirdi.
Amaç: Her perakendeci kendi audit kriterlerini kullanıyor ve tedarikçiler her müşteri için ayrı denetim geçiriyordu. Bu, hem maliyetli hem verimsizdi. BRC, tek bir standart, tek bir audit yaklaşımıyla bu sorunu çözdü.
BRC'nin Evrimi
| Yıl | Gelişme |
|---|---|
| 1998 | İlk BRC Technical Standard yayınlandı |
| 2005 | Issue 4: GFSI (Global Food Safety Initiative) tarafından tanındı |
| 2008 | Issue 5: Risk tabanlı yaklaşım eklendi |
| 2011 | Issue 6: Gıda savunması (food defense) eklendi |
| 2015 | Issue 7: Tehditlere karşı koruma güçlendirildi |
| 2018 | Issue 8: Dijitalleşme, şeffaflık, kültür vurgusu |
| 2022 | Issue 9: En güncel versiyon, sürdürülebilirlik ve kültür odağı |
GFSI Tanınması
GFSI (Global Food Safety Initiative), Consumer Goods Forum tarafından yürütülen gıda güvenliği standardizasyon programıdır. BRC, GFSI tarafından tanınan standardlardan biridir (benchmark).
GFSI Tanınan Diğer Standartlar:
- BRC Global Standard for Food Safety
- FSSC 22000
- IFS Food
- SQF (Safe Quality Food)
- Global G.A.P.
BRC Global Standard for Food Safety İçeriği
BRC Issue 9 (2022) standardı 9 ana bölümden oluşur:
Bölüm 1: Üst Yönetimin Taahhüdü (Senior Management Commitment)
Gereksinimler:
- Üst yönetim gıda güvenliği politikası yayınlamalı
- Gıda güvenliği kültürü (food safety culture) oluşturmalı
- Organizasyon şeması net olmalı
- Yönetim gözden geçirmesi (management review) yılda minimum 1 kez
Beklenen Davranışlar:
- Liderlerin gıda güvenliğine görünür taahhüdü
- Kaynak tahsisi (personel, ekipman, bütçe)
- Sürekli iyileştirme kültürü
Audit Soruları:
- Üst yönetim ne sıklıkla gıda güvenliği toplantılarına katılıyor?
- Kaynaklar yeterli mi? (Ekipman, eğitim, personel)
- Çalışanlar gıda güvenliği politikasını biliyor mu?
Bölüm 2: Gıda Güvenliği ve Kalite Yönetim Planı (HACCP)
2.1: HACCP Sistemi
- HACCP 7 prensibi uygulanmalı:
- Tehlike analizi
- Kritik kontrol noktalarını (CCP) belirleme
- Kritik limitleri belirleme
- İzleme prosedürleri
- Düzeltici faaliyetler
- Doğrulama prosedürleri
- Dokümantasyon ve kayıt tutma
2.2: HACCP Ekibi
- Multidisipliner ekip (üretim, kalite, mühendislik, AR-GE)
- HACCP ekip lideri eğitimli olmalı (HACCP Lead)
- Dış danışman kullanılabilir ama sorumluluk şirkette
2.3: Ürün Tanımı ve Akış Şemaları
- Tüm ürünler için detaylı tanım
- Proses akış diyagramları (verified on-site)
- Her ürün/ürün grubu için ayrı HACCP planı
2.4: Tehlike Analizi
- Biyolojik tehlikeler: Salmonella, Listeria, E. coli, parazitler
- Kimyasal tehlikeler: Pestisitler, allergenler, temizlik kimyasalları
- Fiziksel tehlikeler: Cam, metal, taş, plastik
2.5: CCP Yönetimi
- Her CCP için izleme planı
- Kritik limitler bilimsel dayanakla belirlenmeli
- Düzeltici faaliyet prosedürleri
Bölüm 3: Gıda Güvenliği ve Kalite Yönetim Sistemi
3.1: Dokümantasyon ve Kayıt Kontrolü
- Doküman kontrol sistemi (Document Control System)
- Kayıtlar minimum ürün raf ömrü + 12 ay saklanmalı
3.2: İç Denetim (Internal Audit)
- Yılda minimum 1 tam iç denetim
- Denetçiler eğitimli ve bağımsız olmalı
- Uygunsuzluklar kapatılmalı
3.3: Tedarikçi Onayı ve İzleme
- Risk bazlı tedarikçi onay programı
- Yüksek risk tedarikçiler: GFSI sertifikası veya site denetimi
- Tedarikçi performans izleme
3.4: Spesifikasyonlar
- Hammadde, ambalaj, bitmiş ürün spesifikasyonları
- Müşteri spesifikasyonlarına uyum
3.5: Düzeltici ve Önleyici Faaliyetler (CAPA)
- CAPA sistemi
- Kök neden analizi (5 Why, Fishbone)
- Etkililik kontrolü (effectiveness check)
3.6: İzlenebilirlik (Traceability)
- Ürün izlenebilirliği: Hammaddeden bitmiş ürüne
- Lot/Batch kodlama sistemi
- Trace test: 4 saat içinde trace back/forward
3.7: Şikayetler (Complaint Handling)
- Müşteri şikayet sistemi
- Trend analizi
- Düzeltici faaliyetler
3.8: Olay Yönetimi (Incident Management)
- Geri çağırma prosedürü (recall/withdrawal)
- Yılda 1 kez geri çağırma tatbikatı (mock recall)
- 4 saat içinde %100 izlenebilirlik testi
3.9: Ürün Testleri
- Risk bazlı test programı
- Mikrobiyolojik, kimyasal, fiziksel testler
- Akredite laboratuvar veya yeterli internal lab
Bölüm 4: Tesis Standartları (Site Standards)
4.1: Harici Çevre
- Tesis çevresi temiz ve bakımlı
- Haşere koruması (pest control)
- Drenaj sistemi
4.2: Tesis Güvenliği ve Gıda Savunması (Food Defense)
- Erişim kontrolü (access control)
- Ziyaretçi kayıtları
- Sabotaj/kontaminasyon risklerine karşı önlemler
- TACCP (Threat Assessment Critical Control Point)
4.3: Tesis Düzeni, Ürün Akışı ve Ayrım
- Mantıksal ürün akışı (çapraz kontaminasyon önleme)
- Ham-pişmiş ayrımı (physical segregation)
- Yüksek risk/düşük risk alanları
4.4: Binalar
- Duvarlar, tavanlar, zeminler: Temizlenebilir, non-porous
- Aydınlatma: Minimum 540 lux (çalışma alanları)
- Havalandırma: Uygun, kontaminasyon önler
4.5: Ekipman
- Hijyenik tasarım (hygienic design)
- Paslanmaz çelik tercih edilir
- Temizleme ve bakım programları
4.6: Bakım (Maintenance)
- Planned Preventive Maintenance (PPM) programı
- Bakım kayıtları
- Üretim sırasında bakım: risk değerlendirmesi
4.7: Ekipman Kalibrasyonu
- Tüm ölçüm ekipmanları yılda minimum 1 kez kalibrasyon
- Kalibrasyon kayıtları
- Sapma durumunda aksiyonlar
4.8: Yardımcı Tesisler (Utilities)
- Su kalitesi: İçme suyu standardında (WHO, yerel mevzuat)
- Hava kalitesi: Kompres hava gıda ile temasda ise filtreli
- Kimyasallar: Onaylı, etiketli, ayrı depolama
Bölüm 5: Ürün Kontrolü (Product Control)
5.1: Tasarım/Geliştirme
- Yeni ürün geliştirme prosedürü
- Pilot üretim ve validasyon
- Şelf-life (raf ömrü) çalışmaları
5.2: Allergen Yönetimi
- Allergen tanımlama ve risk değerlendirmesi
- Çapraz kontaminasyon önleme
- Etiketleme (EU 1169/2011, FDA Food Allergen Labeling Act)
- 14 ana allergen (AB): Gluten, kabuklu deniz ürünleri, yumurta, balık, fıstık, soya, süt, kuruyemiş, kereviz, hardal, susam, SO₂, acıbakla, mollusks
5.3: Ambalajlama
- Ambalaj malzemeleri gıda ile temas için uygun (food-grade)
- Ambalaj integrity (bütünlük) testleri
5.4: Ürün Muayenesi ve Test
- In-process kontroller
- Bitmiş ürün testleri
- Release prosedürü
5.5: Metal Dedektör ve X-Ray
- Fiziksel kontaminasyon kontrol ekipmanları
- Test sıklığı: Vardiya başı + saatte 1 (veya risk bazlı)
- Test çubukları: Fe, Non-Fe, SS
- Rejected ürün prosedürü
Bölüm 6: Proses Kontrolü
6.1: Operasyonel Kontroller
- Kritik kontrol noktaları (CCP) izlenmeli
- Kontrol planları (control plans)
- Proses toleransları
6.2: Miktar - Ağırlık, Hacim, Sayı
- Yasal gereksinimlere uyum
- E-mark (Avrupa Birliği average quantity system)
6.3: Kalibrasyon ve Ölçüm Ekipmanları
- Verifikasyon ve kalibrasyon programı
Bölüm 7: Personel (Personnel)
7.1: Eğitim: Gıda Hijyeni, Allergenler, HACCP
- Tüm personel: Temel gıda hijyeni eğitimi (ilk 4 hafta)
- HACCP ekibi: HACCP eğitimi (16-24 saat)
- Allergen handlerları: Allergen eğitimi
- Tazeleme eğitimleri: Yıllık
7.2: Personel Hijyeni
- El yıkama tesisleri: Sabun, sıcak su, kağıt havlu
- Koruyucu giysi: Hairnet, bone, önlük, eldiven, çizme
- Kişisel eşyalar: Üretim alanında yasak
- Yeme/içme/sigara: Sadece belirlenmiş alanlarda
7.3: Tıbbi Tarama
- İşe giriş tıbbi muayene
- Gastrointestinal hastalık bildirimi
- Hasta çalışanlar üretim alanından uzaklaştırılır
Bölüm 8: Yüksek Risk, Yüksek Bakım ve Ambient Stabil Ürün İçin Ek Gereksinimler
Yüksek Risk Ürünler:
- Pişirilmiş hazır yemekler (ready-to-eat)
- Taze et/tavuk ürünleri
- Süt ürünleri (pastörize)
- Sandviçler, salatalar
Ek Gereksinimler:
- Mikrobiyolojik izleme: Çevre, ekipman, personel swab testleri
- Hava kalitesi: HEPA filtre, pozitif basınç
- Personel: Özel giysi değişim prosedürü (airlock sistemi)
- Ekipman: Daha sıkı temizlik ve sanitasyon validation
Bölüm 9: Ticari Gereksinimler (Sadece BRC+, opsiyonel)
Product Authenticity (Ürün Özgünlüğü)
- Gıda hilesi (food fraud) risk değerlendirmesi
- Tedarik zinciri şeffaflığı
- Analitik test programları (örn: DNA testleri, izotop analizi)
Etiketleme ve Ambalaj Bilgileri
- Yasal uyum (EU 1169/2011, FDA 21 CFR 101)
- İçerik listesi doğruluğu
- Beslenme bilgileri
BRC Sertifikasyon Süreci
Adım 1: Hazırlık ve Sistem Kurulumu (3-12 Ay)
1.1: Gap Analizi
- Mevcut durum vs BRC gereksinimleri
- Gap raporu ve aksiyon planı
- Danışmanlık: Tercihe göre dış danışman
1.2: Dokümantasyon
- Politikalar, prosedürler (SOPlar)
- İş talimatları (Work Instructions)
- Formlar ve kayıtlar
1.3: HACCP Planı Geliştirme
- HACCP ekibi kurma
- Tehlike analizi
- CCP belirleme ve izleme planları
1.4: İç Denetim
- Sistem hazır olduğunda tam iç denetim
- Uygunsuzlukları kapatma
1.5: Yönetim Gözden Geçirmesi
- Üst yönetim toplantısı
- Sistem etkinliği değerlendirmesi
Adım 2: Sertifikasyon Kuruluşu Seçimi
CB (Certification Body) Seçim Kriterleri:
- GFSI tarafından tanınmalı
- Akreditasyon: ISO/IEC 17065 (örn: UKAS, DAkkS, COFRAC)
- Denetçi yetkinliği (food sector category)
- Referanslar, ücret, hız
Önde Gelen CB'ler:
- BSI (British Standards Institution)
- SGS
- Bureau Veritas
- Intertek
- LRQA
- TÜV SÜD
- DNV
Adım 3: Audit Tarihi ve Planlama
3.1: Audit Başvurusu
- CB'ye başvuru formu
- Tesis bilgileri, ürün kategorileri
- Çalışan sayısı, vardiya bilgisi
3.2: Audit Süresi Hesaplama
BRC Audit Duration Table (Issue 9):
| Üretim Personeli Sayısı | Temel Audit Süresi | Ek Kategorilerde +1 Saat |
|---|---|---|
| 1-10 | 1 gün | Evet |
| 11-50 | 1.5 gün | Evet |
| 51-150 | 2 gün | Evet |
| 151-500 | 2.5 gün | Hayır |
| 501-1000 | 3 gün | Hayır |
| 1000+ | 3 gün + risk bazlı ek | Hayır |
Örnek:
Tesis: 80 personel
Ürün kategorileri: 3 (et ürünleri, hazır yemek, soslar)
Temel süre (51-150 personel): 2 gün
Ek kategoriler: 2 × 1 saat = 2 saat
Toplam audit süresi: 2 gün + 2 saat = 2.25 gün (18 saat)
3.3: Denetçi Atama
- Lead Auditor (BRC Technical Standard eğitimli, ISO/IEC 17065 yeterli)
- Sektör deneyimi (food category)
Adım 4: Audit Süreci (1-3 Gün)
Gün 1: Açılış Toplantısı + Dokümantasyon İncelemesi
Açılış Toplantısı (30-60 dk):
- Denetçi tanıtım
- Audit planı açıklama
- Sorular ve netleştirme
Dokümantasyon İncelemesi:
- HACCP planları inceleme
- Prosedürler (SOPlar)
- Kayıtlar (son 12 ay)
- İç denetim raporları
- Yönetim gözden geçirmesi
Site Turu (1-2 saat):
- Tüm üretim alanları
- Depolama, sevkiyat
- Laboratuvar
- Personel tesisleri
Gün 1-2: Detaylı Audit
İncelenen Alanlar:
- Hammadde kabul
- Üretim hatları (gözlemleme)
- CCP izleme kayıtları
- Temizlik/sanitasyon prosedürleri
- Personel hijyeni (giysi, el yıkama)
- Ekipman kalibrasyonu
- Allergen yönetimi
- Haşere kontrol (pest control)
- Laboratuvar testleri
- Tedarikçi dosyaları
- Şikayet kayıtları
- Geri çağırma tatbikatı (mock recall)
- Metal dedektör kayıtları
Görüşmeler (Interviews):
- Üst yönetim
- HACCP ekip lideri
- Kalite müdürü
- Üretim müdürü
- Vardiya süpervizörleri
- Operatörler (random sampling)
Gün 2-3: Kapanış Toplantısı
Uygunsuzlukların Değerlendirilmesi:
- Denetçi tüm bulguları gözden geçirir
- Uygunsuzluk kategorisi belirlenir
- Kanıtlar fotoğraflanır
Kapanış Toplantısı (1-2 saat):
- Tüm bulgular sunumu
- Uygunsuzluklar tartışma
- Firma itirazları (varsa)
- Genel değerlendirme
- Sonraki adımlar
Adım 5: Uygunsuzlukların Kapatılması
Zaman Çizelgesi:
- Critical: 28 gün içinde düzeltici faaliyet + objektif kanıt
- Major: 28 gün içinde düzeltici faaliyet
- Minor: Sonraki audit'te kontrol edilir (veya 28 gün içinde evrakla kapatma)
Düzeltici Faaliyet Raporu (CAR - Corrective Action Report):
Uygunsuzluk: [Tanım]
Kök Neden: [5 Why, Fishbone ile analiz]
Düzeltme: [Anında yapılan]
Düzeltici Faaliyet: [Tekrarını önlemek için]
Objektif Kanıt: [Fotoğraf, kayıt, prosedür]
Sorumlu: [İsim]
Tarih: [Completion date]
Etkililik Kontrolü: [Nasıl doğrulanacak]
Adım 6: Sertifika Düzenleme
CB Değerlendirme Süreci:
- Denetçi audit raporunu hazırlar
- CB teknik ekibi raporu inceler
- Uygunsuzluklar kapatıldı mı? → Kontrol
- Sertifikasyon kararı (certification decision)
Sertifika Bilgileri:
- Firma adı ve adres
- Grade (AA, A, B, C, D)
- Sertifika numarası
- Audit tarihi
- Sertifika geçerlilik tarihi (12 ay)
- Ürün kategorileri (scope)
- CB adı ve logosu
- UKAS/Akreditasyon logosu
BRC Directory'ye Ekleme:
- Sertifika 10 gün içinde BRC Directory'de yayınlanır
- Herkese açık (müşteriler erişebilir)
- https://www.brcdirectory.com
Adım 7: Yıllık Yenileme (Re-certification)
Re-certification Audit:
- 12 ay sonra (sertifika bitim tarihinden max 28 gün önce)
- Tam audit (initial audit ile aynı kapsam)
- Bir önceki audit'teki uygunsuzluklar kontrol edilir
Unannounced Audit (Habersiz Denetim):
- Bazı sektörlerde zorunlu (örn: high-risk ürünler)
- Bazı grade'lerde seçenek (AA grade koruma için)
- 0 gün haber (audit tarihi firma tarafından bilinmez, 6 aylık pencere içinde)
BRC Notlandırma Sistemi (Grading System)
BRC, audit sonuçlarına göre 5 farklı grade verir:
Grade AA (En Yüksek)
Kriterler:
- 0 Critical uygunsuzluk
- 0 Major uygunsuzluk
- Maximum 5 Minor uygunsuzluk
- 95%+ uyumluluk (tüm fundamental clauses)
Avantajlar:
- 12 ay sertifika geçerliliği
- En prestijli grade
- Müşteri güveni maksimum
- Sonraki audit'te unannounced audit seçeneği (AA koruma için)
Örnek:
Audit Skoru:
Bölüm 1: 10/10
Bölüm 2: 15/15
Bölüm 3: 20/20
...
Toplam: 195/200 → 97.5%
Uygunsuzluklar:
- Critical: 0
- Major: 0
- Minor: 3
→ Grade: AA ✓
Grade A (Yüksek)
Kriterler:
- 0 Critical uygunsuzluk
- Maximum 5 Major uygunsuzluk (her biri farklı maddede)
- Maximum 10 Minor uygunsuzluk
- 95%+ uyumluluk
Notlar:
- Aynı maddede 2+ major → Otomatik C grade
- Fundamentals'ta major → C grade düşebilir
Grade B (Kabul Edilebilir)
Kriterler:
- 0 Critical uygunsuzluk
- 6-10 Major uygunsuzluk
- Minorlar sınırsız (ama makul)
- 90%+ uyumluluk
Özellikler:
- 12 ay sertifika
- Bazı müşteriler B grade kabul etmez (özellikle UK retail)
Grade C (Düşük)
Kriterler:
- 0 Critical uygunsuzluk
- 11-15 Major uygunsuzluk
- VEYA < 90% uyumluluk
Özellikler:
- 6 ay sertifika (12 ay değil!)
- 6 ay sonra re-audit zorunlu
- Çoğu müşteri kabul etmez
- İyileştirme fırsatı
Grade D (Başarısız)
Kriterler:
- 1+ Critical uygunsuzluk
- VEYA 16+ Major uygunsuzluk
Sonuç:
- Sertifika verilmez!
- 28 gün içinde iyileştirme + re-audit (ek ücretli)
- Re-audit başarısız → 6 ay bekleme
Critical Uygunsuzluk Örnekleri:
- HACCP planı yok veya uygulanmıyor
- Kritik CCP izlenmiyor (örn: pastörizasyon sıcaklığı)
- Ciddi hijyen ihlali (fare/haşere istilası)
- Temizlik programı yok/uygulanmıyor
- İzlenebilirlik sistemi yok
- Sahte/hileli ürün kanıtı
Grade Dağılımı (Global İstatistikler - 2023)
| Grade | Oran | Yorums |
|---|---|---|
| AA | %42 | Mükemmel performans |
| A | %35 | İyi performans |
| B | %15 | Kabul edilebilir |
| C | %5 | İyileştirme gerekli |
| D | %3 | Başarısız, sertifika yok |
Hedef: Çoğu firma AA veya A grade hedefler. B grade bazı müşteriler tarafından kabul edilmez.
BRC vs Diğer Gıda Güvenliği Standartları
BRC vs ISO 22000
| Kriter | BRC Global Standard | ISO 22000 |
|---|---|---|
| Geliştirici | BRC (British Retail Consortium) | ISO (International Organization for Standardization) |
| GFSI Tanınması | Evet | Evet (FSSC 22000 şeması ile) |
| Kapsam | Özellikle food manufacturing | Tüm gıda zinciri (tarımdan perakendeye) |
| Detay Seviyesi | Çok detaylı, prescriptive (açık gereksinimler) | Daha genel, prensip bazlı |
| Müşteri Tercihi | UK/EU retail zorunlu | Genel pazar için |
| Audit Süresi | 1-3 gün (personele göre) | 1-2 gün |
| Grade Sistemi | Evet (AA, A, B, C, D) | Hayır (sadece uygun/değil) |
| Sertifika Süresi | 12 ay (C grade: 6 ay) | 3 yıl (yıllık surveillance) |
| Maliyet | Daha yüksek (detaylı audit) | Daha düşük |
| Unannounced Option | Evet | Hayır (ISO 22003 yok) |
Sonuç: BRC daha sıkı ve detaylı, özellikle UK/EU perakende için tercih edilir. ISO 22000 daha genel ve esnektir.
BRC vs FSSC 22000
| Kriter | BRC | FSSC 22000 |
|---|---|---|
| Temel | BRC Technical Standard | ISO 22000 + ISO/TS 22002-1 + FSSC ek gereksinimler |
| GFSI | Tanınmış | Tanınmış |
| Sektör | Özellikle food manufacturing | Gıda zinciri (manufacturing, catering, transport, storage) |
| Popülerlik | UK, Avrupa | Global (özellikle ABD, Asya) |
| Grade | Evet (AA-D) | Hayır |
| Unannounced | Evet | Evet |
Sonuç: İki standart da GFSI equivalent. Müşteri tercihi belirleyicidir. UK perakende → BRC. Global zincir → FSSC 22000.
BRC vs IFS Food
| Kriter | BRC | IFS (International Featured Standards) |
|---|---|---|
| Geliştirici | UK retailer | Alman/Fransız retailer |
| GFSI | Tanınmış | Tanınmış |
| Coğrafi Odak | UK, İngiltere | Almanya, Fransa, İtalya |
| Skorlama | Grade (AA-D) | Skor % (95%+ Higher Level, 75-95% Foundation) |
| Dil | İngilizce | Almanca, Fransız, İngilizce, İtalyanca |
Sonuç: İhracat pazarınıza göre seçim. UK → BRC. Almanya/Fransa → IFS. Bazı firmalar her ikisini de alıyor (global müşteri portföyü için).
BRC Maliyetleri (2025 Tahmini)
1. Danışmanlık Maliyeti (Opsiyonel)
Gap Analizi + Sistem Kurulumu:
- Küçük tesis (< 50 personel): 75.000 - 150.000 TL
- Orta tesis (50-150 personel): 150.000 - 300.000 TL
- Büyük tesis (150+ personel): 300.000 - 600.000 TL
Süre: 3-12 ay (mevcut sistem durumuna göre)
2. Sertifikasyon Audit Ücreti
CB Audit Ücretleri (Ortalama, 2025):
- 1 gün audit: 25.000 - 35.000 TL
- 1.5 gün audit: 35.000 - 50.000 TL
- 2 gün audit: 45.000 - 65.000 TL
- 2.5 gün audit: 55.000 - 75.000 TL
- 3 gün audit: 65.000 - 90.000 TL
Ücrete Dahil:
- Denetçi ücret ve seyahat
- Audit raporu
- Sertifika düzenleme
- BRC Directory kaydı
Ücrete Dahil Değil:
- Unannounced audit (ek %30-50 ücret)
- Sertifika sonrası re-audit (D grade durumunda): 15.000 - 30.000 TL
3. Altyapı Yatırımları (Varsa)
Olası Yatırımlar:
- Ekipman: Metal dedektör, X-ray, pastörizasyon ekipmanı: 100.000 - 500.000 TL
- Tesis iyileştirme: Duvar/tavan/zemin, havalandırma: 50.000 - 300.000 TL
- Laboratuvar: Mikrobiyoloji lab kurulumu: 150.000 - 500.000 TL
- Hijyen tesisleri: El yıkama, giysi değişim: 25.000 - 100.000 TL
4. Eğitim Maliyetleri
- HACCP Lead eğitimi: 8.000 - 15.000 TL/kişi
- BRC Audit Hazırlık eğitimi: 12.000 - 20.000 TL (şirket içi, 10-15 kişi)
- İç denetçi eğitimi: 8.000 - 12.000 TL/kişi
- Allergen yönetimi: 5.000 - 8.000 TL/kişi
5. Yıllık İşletme Maliyetleri
- Re-certification audit (yıllık): 45.000 - 90.000 TL
- Laboratuvar testleri: 50.000 - 200.000 TL/yıl
- Kalibrasyon: 15.000 - 50.000 TL/yıl
- Pest control: 20.000 - 60.000 TL/yıl
- Kimyasallar/sanitasyon: 30.000 - 100.000 TL/yıl
Toplam Maliyet Örneği (Orta Ölçekli Tesis)
İLK YIL (Sistem Kurulumu + İlk Sertifikasyon):
- Danışmanlık: 200.000 TL
- Altyapı yatırımları: 300.000 TL (ortalama)
- Eğitimler: 50.000 TL
- İlk audit: 55.000 TL
- TOPLAM İLK YIL: 605.000 TL
SONRAKI YILLAR (İşletme):
- Re-certification audit: 55.000 TL
- Lab testleri: 100.000 TL
- Kalibrasyon, pest control, vb.: 70.000 TL
- TOPLAM YILLIK: 225.000 TL
Gerçek Vaka Çalışmaları
Vaka 1: Hazır Yemek Üreticisi - İlk BRC Sertifikasyonu
Şirket Profili:
- Hazır yemek üretimi (ready meals)
- Yıllık 2.5 milyon ünite üretim
- 120 çalışan
- Müşteriler: Ulusal süpermarket zincirleri
Problem:
- Tesco UK ile anlaşma fırsatı → BRC sertifikası zorunlu
- Mevcut durum: Sadece ISO 9001 + HACCP
- BRC'ye hazır değil: Gap analizi %45 uyumluluk
- 6 ay içinde sertifika alınmalı (Tesco deadline)
Proje: BRC Hazırlık ve Sertifikasyon (Ay 1-6):
-
Gap Analizi ve Aksiyon Planı (Ay 1):
- BRC danışmanı ile site ziyareti
- 120 uygunsuzluk tespit edildi:
- 15 Critical-level (sistem eksiklikleri)
- 50 Major-level
- 55 Minor-level
- Önceliklendirme: Critical → Major → Minor
- Maliyet: 45.000 TL
-
Altyapı İyileştirmeleri (Ay 1-3):
- Tesis:
- Ham-pişmiş ayrımı (physical barrier): 85.000 TL
- Yüksek risk alanı hava perdeleri (air curtain): 45.000 TL
- LED aydınlatma (kırılmaz): 35.000 TL
- Zemin/duvar coating (epoxy): 120.000 TL
- Ekipman:
- X-ray sistemi (metal dedektör yerine, daha hassas): 350.000 TL
- Otomatik CIP (Cleaning-in-Place) sistemi: 180.000 TL
- Yeni havalandırma sistemi (HEPA filtre): 220.000 TL
- Laboratuvar:
- Mikrobiyoloji lab kurulumu: 200.000 TL
- Allergen test kitleri: 25.000 TL
- Toplam altyapı: 1.260.000 TL
- Tesis:
-
Sistem Dokümantasyonu (Ay 2-4):
- 50+ SOP yazıldı/revize edildi:
- Allergen yönetimi prosedürü
- İzlenebilirlik prosedürü
- Geri çağırma prosedürü
- Temizlik validasyon prosedürü
- Tedarikçi onay prosedürü
- HACCP planları yeniden yazıldı (15 ürün grubu)
- Food defense/TACCP risk değerlendirmesi
- Maliyet: Danışmanlığa dahil
- 50+ SOP yazıldı/revize edildi:
-
Eğitimler (Ay 3-4):
- HACCP Lead: 2 kişi × 3 gün = 30.000 TL
- Allergen Awareness: 25 kişi (tüm production staff) = 18.000 TL
- BRC Audit Hazırlık: 12 kişi (yönetim+süpervizör) = 15.000 TL
- İç Denetçi: 3 kişi = 24.000 TL
- Toplam eğitim: 87.000 TL
-
İyileştirme Faaliyetleri (Ay 3-5):
- Allergen yönetimi:
- 14 allergen risk matrisi oluşturuldu
- Dedicated hatlar (allergen segregation)
- Temizlik validation (swab test program)
- İzlenebilirlik:
- Trace test: 4 saat → 45 dakika (sistem optimizasyonu)
- Lot kodlama sistemi güncelleme
- Mock Recall (Geri Çağırma Tatbikatı):
- İlk deneme: 6 saat → %85 başarı
- İyileştirme sonrası: 2.5 saat → %100 başarı ✓
- Allergen yönetimi:
-
İç Denetim ve Düzeltici Faaliyetler (Ay 5):
- Tam BRC iç denetimi (2 gün)
- 18 uygunsuzluk bulundu (tümü Minor)
- 3 hafta içinde kapatıldı
-
BRC Certification Audit (Ay 6):
- CB: SGS
- Audit süresi: 2 gün (120 personel)
- Denetçi: Senior Food Auditor (20+ yıl deneyim)
Audit Bulguları:
Critical: 0
Major: 0
Minor: 4
- Food defense kamera kayıtları 60 gün değil 90 gün saklanmalı (Minor)
- Bir SOP'ta imza eksik (dokümantasyon, Minor)
- Pest control raporu 1 ay gecikmiş (Minor)
- El yıkama prosedürü bir alanda asılı değil (Minor)
Skor: 197/200 (98.5%)
→ GRADE: AA ✓
Sonuçlar (12 Ay Sonrası):
| Metrik | Öncesi | Sonrası | İyileşme |
|---|---|---|---|
| BRC Sertifika | Yok | AA Grade | ✓ |
| Müşteri portföyü | 8 ulusal market | 15 (7 yeni + Tesco UK) | %87 artış |
| Yıllık ciro | 15 milyon TL | 32 milyon TL | %113 artış |
| İhracat oranı | %5 | %35 | 7x artış |
| Müşteri red oranı | %2.3 | %0.4 | %83 azalma |
| İç red/scrap | %3.8 | %1.2 | %68 azalma |
| Allergen incident | 2/yıl | 0/yıl | %100 azalma |
Finansal Analiz:
- Toplam yatırım: 1.392.000 TL (ilk yıl)
- Yıllık işletme artışı: 200.000 TL (test, audit, vb.)
- Yıllık kazanç artışı:
- Yeni müşteriler (Tesco vb.): +17 milyon TL ciro → 3.4 milyon TL katkı payı
- İç red/scrap azalması: 2.6% × 2.5M ünite × 6 TL = 390.000 TL
- Allergen incident azalması (geri çağırma riski önleme): 500.000 TL (tahmini)
- Marka itibarı ve prim fiyatlandırma: 600.000 TL
- Toplam kazanç: 4.890.000 TL/yıl
- ROI (ilk yıl): (4.890.000 - 1.592.000) / 1.592.000 = 207% getiri
- Geri ödeme süresi: 1.592.000 / 4.890.000 × 12 = 3.9 ay (yaklaşık 117 gün)
Ek Faydalar:
- Tesco UK ile 5 yıllık tedarik anlaşması (guaranteed volume)
- Sainsbury's ve Morrisons ile görüşmeler başladı
- Operasyonel verimlilik: %22 artış (sistem optimizasyonu)
- Çalışan memnuniyeti: Arttı (daha güvenli, organize çalışma ortamı)
Vaka 2: Bisküvi Üreticisi - Grade B'den AA'ya Yükseltme
Şirket Profili:
- Bisküvi, kraker, kek üretimi
- 250 çalışan
- BRC sertifikalı (3 yıldır)
- Son audit: Grade B (8 Major, 12 Minor)
Problem:
- Lidl Germany ile anlaşma fırsatı → Minimum A Grade gereksinimi
- Son 3 yıl sürekli B Grade (iyileştirme yok)
- Müşteri memnuniyetsizliği (quality complaints artıyor)
- Rekabette dezavantaj (rakipler AA/A Grade)
Proje: Grade B → AA Hedefi (Ay 1-9):
-
Kök Neden Analizi (Ay 1):
- Son 3 audit raporu analizi
- Tekrarlayan uygunsuzluklar:
- Allergen yönetimi (her yıl 2-3 major)
- Temizlik validation eksik
- Tedarikçi onay programı zayıf
- İzlenebilirlik yavaş (trace test 6+ saat)
- Kültürel sorun: Üst yönetim commitment düşük, kaynak yetersiz
- Maliyet: 18.000 TL (dış danışman analiz)
-
Üst Yönetim Commitment Güçlendirme (Ay 1-2):
- CEO ve CFO'ya BRC önemini vurgulayan sunum
- Business case: Lidl kontratı 12M TL/yıl potansiyel
- Yönetim kararı: 500.000 TL bütçe onaylandı
- Gıda Güvenliği Komitesi kuruldu (CEO başkanlığında, aylık toplantı)
-
Allergen Yönetimi İyileştirme (Ay 2-4):
- Dedicated production lines (allergen segregation):
- Hat 1: Allergen-free ürünler
- Hat 2-3: Allergen içeren ürünler (süt, yumurta, fındık)
- Physical separation (duvarlar, kapılar): 120.000 TL
- Cleaning validation program:
- Swab test protokolü (ELISA kitleri): 35.000 TL/yıl
- ATP test cihazı: 25.000 TL
- 3 aylık validation çalışması (50 swab test)
- Sonuç: %100 allergen removal doğrulandı ✓
- Allergen risk assessment: 14 allergen için detaylı matris
- Eğitim: Tüm personel allergen awareness (3 kez/yıl): 25.000 TL/yıl
- Dedicated production lines (allergen segregation):
-
Tedarikçi Onay Programı Revizyonu (Ay 3-5):
- Risk bazlı tedarikçi segmentasyonu:
- Yüksek risk (raw materials): 15 tedarikçi → GFSI sertifikası zorunlu
- Orta risk (packaging): 8 tedarikçi → Soru formu + sample test
- Düşük risk (indirect): 20 tedarikçi → Sertifika kontrolü
- Tedarikçi audit programı:
- 5 kritik tedarikçiye site audit yapıldı: 80.000 TL
- 2 tedarikçi değiştirildi (performans yetersiz)
- Hammadde kabul kriteri sıkılaştırma:
- COA (Certificate of Analysis) zorunlu
- Allergen beyanı zorunlu
- Spec compliance %100 (önceden %95)
- Risk bazlı tedarikçi segmentasyonu:
-
İzlenebilirlik Sistemi Optimizasyonu (Ay 4-6):
- Barkod sistemi:
- Tüm hammaddelere barkod etiketleme: 45.000 TL (printer + software)
- Lot-to-lot traceability (ERP entegrasyonu): 80.000 TL
- Mock recall iyileştirme:
- İlk durum: 6 saat 15 dakika
- Hedef: < 4 saat
- 3 kez practice (tatbikat)
- Son sonuç: 2 saat 45 dakika → %56 iyileşme ✓
- Barkod sistemi:
-
Temizlik ve Sanitasyon Program Revizyonu (Ay 5-7):
- Master Sanitation Schedule güncelleme
- CIP (Clean-in-Place) validasyonu:
- Mikrobiyolojik swab test (yüzey, ekipman)
- ATP biyolüminesans test
- Cleaning effectiveness: %99.8 (hedef %99.5) ✓
- Pest control:
- Yeni firma değişimi (daha proaktif)
- Trend analizi (monthly reports)
- Zero pest sighting (6 ay boyunca) ✓
-
İç Denetim ve İyileştirme (Ay 7-8):
- 2 tam iç denetim (6 ay arayla)
- İlk iç denetim: 12 uygunsuzluk (5 minor-level)
- İkinci iç denetim: 2 uygunsuzluk (tümü minor)
- CAPA sistemi: Tüm uygunsuzluklar kök neden analiziyle kapatıldı
-
BRC Re-certification Audit (Ay 9):
- CB: Bureau Veritas (aynı CB, farklı denetçi)
- Audit süresi: 2.5 gün (250 personel)
Audit Sonuçları:
Önceki Audit (1 yıl önce) - Grade B:
- Critical: 0
- Major: 8 (allergen 3, cleaning 2, supplier 2, trace 1)
- Minor: 12
- Skor: 183/200 (91.5%)
- GRADE: B
Yeni Audit (İyileştirme sonrası) - Grade AA:
- Critical: 0
- Major: 0
- Minor: 3
- Bir pest control raporu 2 gün gecikmiş (documentation)
- Bir tedarikçi COA'da tarih eksik (minor admin)
- Personel eğitim kayıtlarında 1 imza eksik
Skor: 197/200 (98.5%)
→ GRADE: AA ✓ ✓ ✓
Denetçi Geri Bildirimi:
"Geçen yıla göre dramatik iyileşme. Özellikle allergen yönetimi ve tedarikçi programı artık industry best practice seviyesinde. Üst yönetim commitment net bir şekilde görülüyor. Tebrikler!"
Sonuçlar (12 Ay Sonrası):
| Metrik | Öncesi (Grade B) | Sonrası (Grade AA) | İyileşme |
|---|---|---|---|
| BRC Grade | B | AA | 2 grade yükseldi ✓ |
| Müşteri onayı | 12/18 tender kazanımı (%67) | 17/19 tender (%89) | %33 artış |
| Lidl Germany kontratı | Reddedildi | Kazanıldı (12M TL/yıl) | ✓ |
| Allergen incident | 3/yıl | 0/yıl | %100 azalma |
| Müşteri şikayeti | 24/yıl | 5/yıl | %79 azalma |
| Trace test süresi | 6 saat 15 dk | 2 saat 45 dk | %56 azalma |
| İç red/scrap | %2.8 | %0.9 | %68 azalma |
Finansal Analiz:
- Toplam yatırım: 505.000 TL
- Yıllık işletme artışı: 60.000 TL (allergen test, swab, audit)
- Yıllık kazanç artışı:
- Lidl Germany kontratı: 12.000.000 TL ciro → 2.400.000 TL katkı payı (20%)
- Diğer yeni müşteriler: 3.500.000 TL ciro → 700.000 TL katkı payı
- İç red azalması: 1.9% × 8M ünite × 2.5 TL = 380.000 TL
- Müşteri şikayet/geri ödeme azalması: 150.000 TL
- Toplam kazanç: 3.630.000 TL/yıl
- ROI (ilk yıl): (3.630.000 - 565.000) / 565.000 = 543% getiri
- Geri ödeme süresi: 565.000 / 3.630.000 × 12 = 1.9 ay (yaklaşık 57 gün)
Stratejik Etki:
- Rekabet avantajı: AA Grade → Tender'larda tercih edilme
- Marka itibarı: "BRC AA Grade" pazarlama materyallerinde kullanılıyor
- Çalışan motivasyonu: Başarı hikayesi, gurur duyma
- sürdürülebilirlik: Sonraki 2 yıl da AA Grade korundu (yıllık auditlerde)
BRC Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri
1. Allergen Yönetimi Uygunsuzlukları
Yaygın Sorunlar:
- Allergen risk assessment eksik/yetersiz
- Çapraz kontaminasyon riski (ortak hatlar)
- Temizlik validation yapılmamış
- Personel farkındalığı düşük
Çözümler:
- 14 ana allergen için detaylı risk matrisi
- Dedicated production lines (mümkünse)
- Cleaning validation (swab/ELISA test)
- Quarterly allergen awareness eğitimleri
2. İzlenebilirlik (Traceability) Sorunları
Yaygın Sorunlar:
- Trace test > 4 saat (BRC beklentisi: 4 saat)
- Lot kodlama sistemi tutarsız
- Manuel kayıtlar (dijital sistemsiz)
Çözümler:
- Barkod/QR kod sistemi
- ERP entegrasyonu (lot tracking)
- Quarterly mock recall tatbikatı
- Hedef: < 2 saat trace
3. Tedarikçi Onay Programı Zayıflıkları
Yaygın Sorunlar:
- Tedarikçi risk değerlendirmesi yapılmamış
- GFSI sertifikası kontrol edilmiyor
- Tedarikçi performansı izlenmiyor
Çözümler:
- Risk bazlı segmentasyon (yüksek/orta/düşük)
- GFSI sertifika zorunluluğu (yüksek risk)
- Annual supplier performance review
- Audit programı (kritik tedarikçiler)
4. Gıda Savunması (Food Defense) Eksiklikleri
Yaygın Sorunlar:
- TACCP (Threat Assessment CCP) yapılmamış
- Erişim kontrolü zayıf
- Ziyaretçi yönetimi yetersiz
Çözümler:
- TACCP risk değerlendirmesi (sabotaj, terör, ideolojik)
- Turnike/kart sistemleri
- CCTV kamera sistemi (90 gün kayıt)
- Ziyaretçi escort prosedürü
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. BRC belgesi nedir?
BRC (British Retail Consortium) Global Standard for Food Safety, gıda üreticilerinin güvenli ürün sağladığını garanti etmek için geliştirilmiş uluslararası bir gıda güvenliği standardıdır. Özellikle İngiltere ve Avrupa perakende zincirleri (Tesco, Sainsbury's, Lidl vb.) tarafından tedarikçi onayı için zorunlu tutulur. GFSI tarafından tanınmış bir standarttır.
2. BRC sertifikası kimler alabilir?
Gıda üreticileri (food manufacturers) BRC sertifikası alabilir: İşlenmiş gıda üreticileri, içecek üreticileri, et/tavuk işleme tesisleri, fırın ürünleri, hazır yemek üreticileri, ambalajlama tesisleri. Perakendeciler, restoranlar, tarım işletmeleri BRC Food Safety değil, diğer BRC standartlarına (BRC Storage & Distribution, BRC Packaging vb.) başvurabilir.
3. BRC Grade sistemi nasıl işler?
BRC 5 grade verir: AA (0 critical, 0 major, max 5 minor, %95+ skor) - en yüksek. A (0 critical, max 5 major, max 10 minor). B (0 critical, 6-10 major). C (0 critical, 11-15 major, 6 ay sertifika). D (1+ critical veya 16+ major, sertifika yok). Çoğu müşteri minimum A Grade bekler, AA ideal.
4. BRC audit süresi ne kadar?
Audit süresi üretim personeli sayısına göre belirlenir: 1-10 personel: 1 gün, 11-50: 1.5 gün, 51-150: 2 gün, 151-500: 2.5 gün, 501-1000: 3 gün, 1000+: 3+ gün. Ek ürün kategorileri (>2) için +1 saat eklenebilir. Örnek: 80 personel, 3 kategori = 2 gün + 2 saat.
5. BRC vs ISO 22000 farkı nedir?
BRC özellikle UK/EU perakende için geliştirilmiş, çok detaylı ve prescriptive, grade sistemi var (AA-D), 12 ay sertifika, manufacturing odaklı. ISO 22000 ISO tarafından geliştirilmiş, daha genel ve prensip bazlı, grade yok, 3 yıl sertifika (yıllık surveillance), tüm gıda zinciri için uygun. İki standart da GFSI tanınmış. Müşteri tercihi belirleyici.
6. BRC sertifikası ne kadar sürer?
İlk sertifikasyon: Hazırlık 3-12 ay (mevcut duruma göre) + audit 1-3 gün + uygunsuzluk kapatma 28 gün + sertifika düzenleme 10 gün = Toplam 4-13 ay. Yenileme: Her yıl re-certification audit (12 ay geçerli sertifika). İyi hazırlıklı tesisler 4-6 ayda sertifika alabilir.
7. BRC maliyeti ne kadar?
İlk yıl (küçük-orta tesis): Danışmanlık 150K-300K TL + altyapı yatırımları 100K-500K TL + eğitimler 50K-100K TL + audit 45K-65K TL = Toplam 345K-965K TL. Sonraki yıllar: Re-audit 45K-65K TL + lab testleri 50K-100K TL + işletme 50K-100K TL = Yıllık 145K-265K TL. Büyük tesisler daha yüksek maliyetli olabilir.
8. BRC audit nasıl hazırlanmalı?
- Gap analizi yap (mevcut durum vs BRC Issue 9). 2) HACCP planı hazırla/güncelle. 3) Prosedürler yaz (50+ SOP). 4) Altyapı iyileştirmeleri (tesis, ekipman). 5) Eğitimler (HACCP, allergen, audit hazırlık). 6) İç denetim yap ve uygunsuzlukları kapat. 7) Mock recall tatbikatı (< 4 saat hedef). 8) Yönetim gözden geçirmesi. 9) Audit'e hazır!
9. Unannounced audit nedir?
Habersiz denetim (unannounced audit), firma audit tarihini önceden bilmez. CB 6 aylık pencere içinde herhangi bir gün gelir. Avantajı: Gerçek operasyonu gösterir, müşteri güveni maksimum. Zorunluluk: Bazı yüksek risk ürünlerde. Seçenek: AA Grade koruma için (announced yerine unannounced seçebilir). Ek ücretli (%30-50 fazla).
10. BRC sertifikası ne kadar geçerli?
12 ay (standart). C Grade: 6 ay. D Grade: Sertifika yok. Yenileme (re-certification) audit, sertifika bitim tarihinden maksimum 28 gün önce yapılmalı. Geç kalınırsa sertifika süresi dolar ve yeni audit olarak değerlendirilir (ek ücret).
11. BRC Critical uygunsuzluk nedir?
Critical, gıda güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atan uygunsuzluklardır. Örnekler: HACCP planı yok/uygulanmıyor, CCP izlenmiyor, ciddi hijyen ihlali (pest infestation), izlenebilirlik sistemi yok, sahte ürün. Sonuç: 1+ critical → Grade D (sertifika yok). 28 gün içinde düzeltici faaliyet + re-audit (ek ücretli). Re-audit başarısız → 6 ay bekleme.
12. BRC hangi sektörler için uygundur?
Gıda üretimi (food manufacturing): İşlenmiş gıda, içecek, et/tavuk işleme, süt ürünleri, fırın ürünleri, hazır yemek, dondurulmuş gıda, konserve, çikolata/şekerleme, atıştırmalık. Diğer BRC standartları: Ambalaj (BRC Packaging), Depolama/Dağıtım (BRC Storage & Distribution), Tüketici Ürünleri (BRC Consumer Products), Gıda Temas Malzemeleri. BRC Food Safety sadece gıda üreticileri içindir.
Sonuç
BRC Global Standard for Food Safety, global gıda ticaretinde altın standart olarak kabul edilen, özellikle UK ve Avrupa perakende zincirleri için zorunlu bir sertifikasyondur. GFSI tanınması sayesinde tek bir audit ile birçok müşteri gereksinimini karşılar.
Temel Noktalar
- 9 bölüm: Senior management commitment, HACCP, QMS, Site, Product control, Process control, Personnel, High-risk, Trading
- Grade sistemi: AA (mükemmel) - A - B - C - D (başarısız)
- 12 ay geçerlilik: Yıllık re-certification
- GFSI tanınması: BRC = FSSC 22000 = IFS (equivalent)
- Müşteri gereksinimidir: Tesco, Sainsbury's, Lidl, Aldi, Asda vb.
Başarı için Öneriler
- Üst yönetim commitment: Kaynak tahsisi, katılım, liderlik
- Gap analizi: Mevcut durumu net değerlendirme
- Danışmanlık: Deneyimli BRC danışmanı ile çalışma (ilk sertifikasyon için)
- Önceliklendirme: Critical → Major → Minor sırasıyla
- Kültür oluşturma: Gıda güvenliği kültürü (sadece compliance değil)
- AA Grade hedefi: İlk auditlerde A/B kabul edilebilir, ama hedef AA olmalı
Eğitim ve Danışmanlık Desteği
BRC sertifikasyonu ve gıda güvenliği sistemleri konusunda:
- ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Eğitimi
- HACCP Eğitimi
- [GMP (Good Manufacturing Practice) Eğitimi](/egitimler/gmp-egitimi)
- Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi
İlgili Makaleler
- Kritik Kontrol Noktası (CCP) Nedir?
- Verifikasyon Nedir?
- ISO Standartları Nedir?
- Kalite Kontrol Yöntemleri
BRC sertifikası, sadece bir belge değil, gıda güvenliği kültürünün ve operasyonel mükemmelliğin kanıtıdır. Global pazarlarda rekabet avantajı, müşteri güveni ve sürdürülebilir büyüme için kritik bir yatırımdır.
Acadezone olarak, gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmelere BRC, ISO 22000, HACCP ve diğer gıda güvenliği standartları konusunda kapsamlı eğitim ve danışmanlık hizmeti sunuyoruz. Detaylı bilgi için iletişime geçin.











