Çevre Görevlisi Belgesi Nasıl Alınır? Kapsamlı Başvuru ve Eğitim Rehberi 2025
Çevre Görevlisi Belgesi, Türkiye'de belirli işletmelerde çalışan çevre profesyonellerinin sahip olması gereken yasal bir yeterlilik belgesidir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından düzenlenen bu belge, çevre mevzuatına uyumun sağlanması ve çevresel risklerin yönetilmesi için kritik önem taşır.
Bu kapsamlı rehberde, çevre görevlisi belgesinin ne olduğu, kimler alabilir, başvuru süreci, eğitim içeriği, sınav detayları, maliyetler ve 2025 yılı güncel mevzuat bilgilerini detaylı şekilde inceleyeceğiz.
Çevre Görevlisi Belgesi Nedir?
Çevre Görevlisi Belgesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kişilerin, işletmelerde çevre mevzuatına uyum hizmetlerini yürütme yetkisini gösteren resmi bir belgedir.
Yasal Dayanak
Çevre görevlisi sistemi aşağıdaki mevzuatlar çerçevesinde düzenlenmiştir:
- Çevre Kanunu (2872 sayılı)
- Çevre Yönetim Hizmetleri Hakkında Yönetmelik (30 Temmuz 2019)
- Çevre Görevlilerine, Çevre Danışmanlık Kurum ve Kuruluşlarına Yeterlik Verilmesi Hakkında Tebliğ (23 Mayıs 2019)
Çevre Görevlisi Belgesinin Amacı
- Çevre Mevzuatına Uyum: İşletmelerin çevre mevzuatına uygunluğunun sağlanması
- Çevresel Risk Yönetimi: Çevresel risklerin tespit edilmesi ve önlenmesi
- İzleme ve Raporlama: Çevresel faaliyetlerin düzenli izlenmesi ve raporlanması
- Yasal Yükümlülüklerin Takibi: İzin, lisans ve bildirim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi
Çevre Görevlisi Belgesi Kimler Alabilir?
Çevre Görevlisi Belgesi almak için başvuracak kişilerin belirli eğitim şartlarını karşılaması gerekmektedir.
Başvuru Şartları
1. Eğitim Düzeyi (Zorunlu)
Aşağıdaki bölümlerden lisans mezunu olmak:
- Çevre Mühendisliği
- Kimya Mühendisliği
- Kimya
- Jeoloji Mühendisliği
- Jeofizik Mühendisliği
- Ziraat Mühendisliği
- Orman Mühendisliği
- Peyzaj Mimarlığı
- Şehir ve Bölge Planlama
Önemli Not: Yukarıdaki bölümlerden mezun olmayanlar çevre görevlisi belgesi alamazlar. Kısa süreli eğitim programları çevre görevlisi belgesi yerine geçmez.
2. Deneyim Şartı
- Deneyim gerekli değildir. Yeni mezun çevre mühendisleri başvurabilir.
3. Medeni Hakları Kullanma
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
- Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak
Hangi Bölümler Başvurabilir? (Detaylı Liste)
| Fakülte | Bölümler |
|---|---|
| Mühendislik | Çevre Mühendisliği, Kimya Mühendisliği, Jeoloji Mühendisliği, Jeofizik Mühendisliği, Ziraat Mühendisliği (Tarım), Orman Mühendisliği |
| Fen Fakültesi | Kimya, Jeoloji, Jeofizik |
| Mimarlık | Peyzaj Mimarlığı, Şehir ve Bölge Planlama |
| Ziraat Fakültesi | Toprak Bilimi ve Bitki Besleme (eski adıyla Toprak Bölümü) |
Başvuramayacak Bölümler:
- Endüstri Mühendisliği
- Makine Mühendisliği
- İnşaat Mühendisliği
- Biyoloji
- Biyomühendislik
- Gıda Mühendisliği
(Bu bölümler çevre ile ilgili olsa da mevzuatta belirtilmemiştir.)
Çevre Görevlisi Belgesi Nasıl Alınır? Adım Adım Başvuru Süreci
Adım 1: ECBS Sistemine Kayıt
ECBS (Elektronik Çevre Bilgi Sistemi) üzerinden başvuru yapılır.
İşlem Adımları:
- e-Devlet üzerinden giriş yapın
- "Çevre Görevlisi Belgesi Verilmesi" hizmetini seçin
- ECBS sistemine yönlendirilerek kayıt oluşturun
- Başvuru formunu doldurun
Gerekli Bilgiler:
- TC Kimlik No
- Diploma bilgileri
- İletişim bilgileri
- Fotoğraf (biyometrik)
Adım 2: Belge Başvurusu ve Onay
Başvuru Süreci:
- Online Başvuru: ECBS sistemi üzerinden başvuru yapın
- Belge Yükleme:
- Diploma (noter onaylı veya e-Devlet üzerinden paylaşımlı)
- Nüfus cüzdanı fotokopisi
- Fotoğraf (son 6 ay)
- Ön Değerlendirme: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğü belgeleri kontrol eder
- Uygunluk Kontrolü: Eğitim şartları ve belge tam
lığı kontrol edilir (3-5 iş günü)
Adım 3: Eğitim Katılımı (Zorunlu)
Bakanlık onayından sonra eğitime katılım zorunludur.
Eğitim Detayları:
- Süre: 3 gün (24 saat)
- Format: Yüz yüze veya online (Bakanlık duyurularına göre değişir)
- Organizatör: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onaylı eğitim kuruluşları
- Katılım Zorunluluğu: %80 devam zorunluluğu
Eğitim İçeriği:
1. Gün: Çevre Mevzuatı Temelleri
- Çevre Kanunu ve alt yönetmelikler
- Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği
- Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)
- Entegre Çevre İzni
2. Gün: Çevresel İzleme ve Raporlama
- Hava emisyonları ve izleme
- Atıksu yönetimi ve deşarj standartları
- Atık yönetimi (tehlikeli ve tehlikesiz atıklar)
- Gürültü yönetimi
- ECBS sisteminde raporlama
3. Gün: Uygulamalı Çevre Yönetimi
- İşletmelerde çevre yönetim sistemi kurulumu
- Yasal yükümlülüklerin takibi
- Denetim hazırlığı
- Çevresel acil durum planları
- Vaka analizleri ve pratik uygulamalar
Adım 4: Sınav
Eğitim sonunda yapılan sınav:
Sınav Formatı:
- Soru Sayısı: 50 çoktan seçmeli soru
- Süre: 60 dakika
- Geçme Notu: 70/100
- Sınav Ücreti: Eğitim ücretine dahil
Sınav İçeriği:
- %40 Çevre Mevzuatı
- %30 Çevresel İzleme ve Ölçüm
- %20 Atık ve Atıksu yönetimi
- %10 Genel Çevre Bilgisi
Başarısız Olursa Ne Olur?
- Sınavda başarısız olanlar, 30 gün sonra tekrar sınav hakkına sahiptir
- Ek sınav ücreti: 500-750 TL (kuruluşa göre değişir)
- Eğitimi tekrar almak gerekmez, sadece sınav tekrarlanır
Adım 5: Belge Teslimi
Sınavı başaranlar:
- Belge Düzenleme: 10 iş günü içinde ECBS sistemi üzerinden belge oluşturulur
- E-Belge: Elektronik imzalı belge sisteme yüklenir
- Fiziki Belge: İsteğe bağlı olarak Bakanlık İl Müdürlüğünden teslim alınabilir
Belge İçeriği:
- Belge sahibinin adı soyadı, TC No
- Mezun olunan bölüm
- Belge numarası
- Veriliş tarihi
- Geçerlilik süresi (5 yıl)
Çevre Görevlisi Belgesi Maliyeti (2025)
Başvuru ve Eğitim Ücretleri
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| ECBS Başvuru Ücreti | Ücretsiz |
| Eğitim Ücreti | 3,500 - 5,500 TL |
| Sınav Ücreti | Eğitime dahil |
| Belge Düzenleme | 250 TL (Bakanlık harcı) |
| Toplam | ~3,750 - 5,750 TL |
Not: Eğitim ücretleri kuruluşlara göre değişir. Bakanlık onaylı kuruluşlardan eğitim almak zorunludur.
Belge Yenileme Maliyeti (5. Yıldan Sonra)
- Yenileme Eğitimi: 2 gün (16 saat) - 2,000-3,000 TL
- Yenileme Harcı: 150 TL
- Toplam: ~2,150-3,150 TL
Çevre Görevlisi Belgesinin Geçerlilik Süresi ve Yenileme
Geçerlilik Süresi
- İlk Belge: 5 yıl geçerlidir
- Yenileme: Her 5 yılda bir yenilenmesi gerekir
Yenileme Şartları
5. Yılın Sonunda:
- Yenileme Eğitimi: 2 gün (16 saat) güncelleme eğitimi
- Online Başvuru: ECBS sistemi üzerinden yenileme başvurusu
- Belge Yenileme: Eğitim sonrası belge 5 yıl daha uzatılır
Eğer Yenilemezseniz:
- Belge geçersiz olur
- Çevre görevlisi olarak çalışamazsınız
- Yeniden başlangıç eğitimi (3 gün) almanız gerekir
Çevre Görevlisi Belgesi Çalışma Alanları ve Sorumluluklar
Kimler Çevre Görevlisi Çalıştırmak Zorunda?
Çevre Denetimi Yönetmeliği Ek-2 Listesinde Yer Alan Tesisler:
A ve B Sınıfı Tesisler (Zorunlu):
- Kimyasal üretim tesisleri
- Petrol rafinerileri
- Metal işleme tesisleri
- Çimento fabrikaları
- Atık yönetim tesisleri
- Enerji tesisleri (termik santraller)
- Madencilik tesisleri
C Sınıfı Tesisler:
- Belirli koşullarda çevre görevlisi çalıştırma zorunluluğu olabilir
Toplam: Türkiye'de yaklaşık 8,000-10,000 tesis çevre görevlisi çalıştırmak zorundadır.
Çevre Görevlisinin Görev ve Sorumlulukları
1. Mevzuat Takibi
- Çevre mevzuatındaki değişiklikleri takip etmek
- İşletmenin yasal yükümlülüklerini belirlemek
- Uyumsuzlukları tespit etmek
2. İzin ve Lisans İşlemleri
- Çevre İzin Belgesi başvuru ve yenileme
- Geçici Faaliyet Belgesi işlemleri
- Atık taşıma belgeleri
- Emisyon ölçüm raporlarının takibi
3. Çevresel İzleme
- Hava emisyonlarının izlenmesi
- Atıksu deşarj değerlerinin kontrolü
- Gürültü ölçümleri
- Atık miktarlarının takibi
4. Raporlama
- ECBS sistemi üzerinden yıllık çevre durum raporları
- Atık beyannamesi
- Emisyon beyannamesi
- Bakanlık denetimlerine hazırlık
5. Eğitim ve Farkındalık
- İşletme personeline çevre eğitimleri
- Acil durum planlarının hazırlanması
- Çevresel risk değerlendirmesi
Çevre Görevlisi Maaş ve İş İmkanları (2025)
Maaş Aralıkları
| Deneyim | Aylık Maaş (TL) |
|---|---|
| 0-2 yıl | 25,000 - 35,000 |
| 2-5 yıl | 32,000 - 45,000 |
| 5-10 yıl | 40,000 - 60,000 |
| 10+ yıl / Müdür | 55,000 - 85,000 |
Serbest Çalışma (Danışmanlık):
- Tesis başına aylık danışmanlık ücreti: 8,000 - 15,000 TL
- Birden fazla tesise hizmet verilebilir
İş İmkanları
Çalışılabilecek Sektörler:
- İmalat sanayi
- Kimya ve petrokimya
- Enerji tesisleri
- Madencilik
- Atık yönetimi
- Gıda üretimi
- Tekstil
- Otomotiv
- Çevre danışmanlık firmaları
Kariyer Basamakları:
- Çevre Görevlisi
- Kıdemli Çevre Görevlisi
- Çevre Şefi / Koordinatör
- Çevre Müdürü
- Sürdürülebilirlik Direktörü
Çevre Görevlisi vs Çevre Danışmanlık Firması
Farkları
| Özellik | Çevre Görevlisi | Çevre Danışmanlık Firması |
|---|---|---|
| Statü | Bireysel yeterlilik | Kurumsal yeterlilik |
| Çalışma Şekli | İşletmede tam zamanlı/yarı zamanlı | Birden fazla tesise hizmet |
| Başvuru | Bireysel | Şirket olarak |
| Gereklilik | Çevre müh. mezunu | En az 2 çevre görevlisi çalıştırmalı |
| Maliyet | 3,500-5,500 TL (eğitim) | 15,000-25,000 TL (başvuru+eğitim) |
İşletmeler İçin Seçenek:
- Küçük işletmeler: Çevre danışmanlık firmasından hizmet alır (daha ekonomik)
- Büyük işletmeler: Tam zamanlı çevre görevlisi çalıştırır
Çevre Görevlisi Belgesi Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Çevre görevlisi belgesi zorunlu mu?
Evet, Çevre Denetimi Yönetmeliği Ek-2 listesinde yer alan A ve B sınıfı tesisler için çevre görevlisi çalıştırmak yasal zorunluluktur. Zorunluluğa uymayan işletmelere idari para cezası uygulanır.
2. Kimya mezunu çevre görevlisi olabilir mi?
Evet, Kimya Bölümü mezunları çevre görevlisi belgesi alabilir. Mevzuatta belirtilen bölümler arasında yer almaktadır.
3. Çevre mühendisliği dışında hangi bölümler başvurabilir?
Kimya, Kimya Mühendisliği, Jeoloji Mühendisliği, Ziraat Mühendisliği, Orman Mühendisliği, Peyzaj Mimarlığı, Şehir ve Bölge Planlama mezunları başvurabilir.
4. Çevre görevlisi belgesi online alınabilir mi?
Başvuru online yapılır (ECBS sistemi), ancak eğitim yüz yüze veya Bakanlık onaylı online platformlarda verilir. Sınav da eğitim veren kuruluşta yapılır.
5. Çevre görevlisi eğitimi kaç gün sürer?
İlk belge için 3 gün (24 saat), yenileme için 2 gün (16 saat) eğitim sürer.
6. Çevre görevlisi sınavı zor mu?
Sınav orta zorlukta, %70 başarı barajı vardır. İyi hazırlanırsanız ilk denemede başarılı olabilirsiniz. Başarı oranı yaklaşık %75-80'dir.
7. Çevre görevlisi belgesi hangi kurumlarda geçerli?
Tüm Türkiye'de geçerlidir. Sektör sınırlaması yoktur, A ve B sınıfı tüm tesislerde çalışabilirsiniz.
8. Yeni mezun çevre mühendisi çevre görevlisi olabilir mi?
Evet, deneyim şartı yoktur. Mezuniyet sonrası hemen başvuru yapabilirsiniz.
9. Çevre görevlisi belgesi ne kadar sürede alınır?
Başvurudan belge teslimine kadar toplam süre: 3-6 hafta
- Başvuru onayı: 1 hafta
- Eğitime katılım: 1 hafta (eğitim tarihleri belirlenir)
- Sınav sonrası belge düzenleme: 1-2 hafta
10. Çevre görevlisi belgesi iptal olur mu?
Evet, aşağıdaki durumlarda iptal edilir:
- Sahte belge veya bilgi kullanımı
- Görevini yapmadığı tespit edilirse
- Yasal yükümlülüklere uymaması
- Belgeyi yenilememe
Çevre Görevlisi Belge Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Listesi
ECBS Sistemine Yüklenecek Belgeler:
✅ 1. Diploma Fotokopisi
- Noter onaylı veya e-Devlet üzerinden paylaşımlı
- Geçici mezuniyet belgesi kabul edilir
✅ 2. Nüfus Cüzdanı Fotokopisi
- Ön ve arka yüz
✅ 3. Fotoğraf
- Son 6 ay içinde çekilmiş
- Biyometrik fotoğraf (beyaz fon)
- 5x6 cm
✅ 4. İmza Beyanı
- ECBS sisteminde elektronik imza ile onaylanır
✅ 5. İletişim Bilgileri
- Güncel telefon
- E-posta adresi
- Adres bilgisi
Çevre Görevlisi Eğitimi Veren Kurumlar (2025)
Bakanlık onaylı eğitim kuruluşları:
Resmi Kurumlar:
- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Eğitim Merkezi
- İl Çevre ve Şehircilik Müdürlükleri
Üniversite Sürekli Eğitim Merkezleri:
- İTÜ Sürekli Eğitim Merkezi
- ODTÜ Sürekli Eğitim Merkezi
- Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi
- Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi
Özel Eğitim Kuruluşları:
- Acadezone (Bakanlık onaylı)
- QSI Danışmanlık
- Çevre Online Eğitim
- Lebib Yalkın Mühendislik
Eğitim Kuruluşu Seçerken Dikkat Edilecekler:
- Bakanlık onay yazısı olmalı
- ECBS sistemine kayıtlı olmalı
- Güncel mevzuat eğitimi vermeli
- Deneyimli eğitmenler olmalı
Acadezone ile Çevre Görevlisi Eğitimi
Acadezone, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı onaylı çevre görevlisi eğitimi vermektedir.
Program Özellikleri
✅ Bakanlık Onaylı: Resmi onaylı eğitim programı ✅ Deneyimli Eğitmenler: 15+ yıl sektör deneyimi ✅ Yüz Yüze + Online Seçenekler: Hibrit eğitim modeli ✅ Sınav Garantisi: İlk denemede başarısız olursa ücretsiz tekrar eğitimi ✅ ECBS Destek: Başvuru sürecinde tam destek ✅ Kariyer Danışmanlığı: Eğitim sonrası iş bulma desteği
Eğitim Tarihleri ve Başvuru
2025 Eğitim Takvimi:
- Her ay düzenli eğitimler
- Minimum 10, maksimum 30 kişilik gruplar
- İstanbul, Ankara, İzmir lokasyonları
Başvuru:
- Online başvuru: Acadezone Çevre Görevlisi Eğitimi
- Telefon: 0212 XXX XX XX
- E-posta: info@acadezone.com
Sonuç ve Öneriler
Çevre Görevlisi Belgesi, çevre mühendisliği ve ilgili bölüm mezunları için önemli bir kariyer fırsatıdır. Yasal zorunluluk nedeniyle sektörde yüksek talep bulunmaktadır.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
✅ Bölümünüzün uygun olup olmadığını kontrol edin ✅ ECBS sistemine kayıt olun ✅ Diploma ve belgeleri hazırlayın ✅ Bakanlık onaylı eğitim kuruluşu seçin ✅ Eğitim tarihlerini planlayın ✅ Eğitim ücretini bütçeleyin ✅ Sınava çalışma planı yapın
Kariyer Tavsiyeleri
- Yeni Mezunsanız: Hemen başvurun, deneyim şartı yok
- Pratik Deneyim: Staj veya part-time çalışarak sektörü tanıyın
- Ek Sertifikalar: ISO 14001, ISO 50001 gibi ek eğitimleri alın
- Network: Çevre mühendisleri gruplarına katılın
- Güncel Kalın: Mevzuat değişikliklerini takip edin
İlgili Makaleler
- ISO 24511: Atıksu Yönetimi Eğitimi
- ISO 14064-2: Sera Gazı Emisyonları Eğitimi
- Çevre Mühendisliği Sertifikalı Eğitim Programları
- ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Eğitimi
- Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi
Son Güncelleme: 2025-11-13 Yazar: Acadezone Eğitim Ekibi Kategori: Çevre Mühendisliği | Sertifikasyon Etiketler: #ÇevreGörevlisi #ÇevreGörevlisiBelgesi #ÇevreMühendisliği #ÇevreYönetimi #ECBS #ÇevreEğitimi #ÇevreveŞehircilikBakanlığı











