BREEAM Nedir? Yeşil Bina Değerlendirmesi
BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method), binaların çevresel ve sürdürülebilirlik performansını standart bir yöntemle ölçen ve derecelendiren değerlendirme sistemidir. İngiltere'de BRE (Building Research Establishment) tarafından 1990 yılında geliştirilen BREEAM, dünyanın ilk yeşil bina değerlendirme yöntemi olarak kabul edilir ve bugün özellikle Avrupa'da en yaygın kullanılan sürdürülebilirlik sertifikalarından biridir.
Özetle: BREEAM, 1990'da İngiltere'de BRE tarafından geliştirilen, dünyanın ilk yeşil bina değerlendirme yöntemidir. Binaları yönetim, sağlık ve refah, enerji, ulaşım, su, malzemeler, atık, arazi kullanımı ve ekoloji, kirlilik ve inovasyon gibi kategorilerde değerlendirir. Toplanan puana göre bina Pass, Good, Very Good, Excellent veya Outstanding olarak derecelendirilir. BREEAM, LEED'in başlıca alternatifidir; yeni yapı, mevcut bina, altyapı ve şehir ölçeğinde farklı şemalara sahiptir ve yapı karbonu, enerji verimliliği ile ESG raporlamasıyla yakından ilişkilidir.
BREEAM'in Doğuşu ve Amacı
BREEAM, sürdürülebilir yapılaşma fikrinin henüz yaygın olmadığı bir dönemde, 1990 yılında hayata geçti. İngiltere kaynaklı bu yöntem, binaların çevre üzerindeki etkisini ölçmek ve azaltmak için tutarlı, bağımsız ve ölçülebilir bir çerçeve sunma ihtiyacından doğdu. Geliştiren kuruluş olan BRE, yapı sektöründe araştırma ve standartlaştırma çalışmalarıyla tanınır.
BREEAM'in temel amacı, bir binanın yalnızca enerji tüketimini değil; tasarımdan inşaata, işletmeden kullanım konforuna kadar uzanan tüm yaşam döngüsü boyunca sürdürülebilirlik performansını bütüncül biçimde değerlendirmektir. Bu sayede yatırımcılar, tasarımcılar ve kullanıcılar için karşılaştırılabilir, şeffaf bir kalite göstergesi ortaya çıkar.
BREEAM Hangi Kategorilerde Değerlendirme Yapar?
BREEAM, bir binayı tek bir kritere göre değil, birden fazla sürdürülebilirlik başlığı altında puanlar. Her kategori belirli bir ağırlığa sahiptir ve binanın toplam skoruna katkıda bulunur. Aşağıdaki tablo, BREEAM'in başlıca değerlendirme kategorilerini özetlemektedir.
| Kategori | Odak Alanı |
|---|---|
| Yönetim | Proje yönetimi, devreye alma, sorumlu inşaat uygulamaları |
| Sağlık ve Refah | İç hava kalitesi, aydınlatma, akustik, kullanıcı konforu |
| Enerji | Enerji verimliliği, düşük karbonlu tasarım, enerji izleme |
| Ulaşım | Toplu taşımaya erişim, alternatif ulaşım olanakları |
| Su | Su tüketiminin azaltılması, su kullanımının izlenmesi |
| Malzemeler | Düşük etkili, sorumlu kaynaklı yapı malzemeleri |
| Atık | İnşaat ve işletme atıklarının yönetimi, geri dönüşüm |
| Arazi Kullanımı ve Ekoloji | Arazinin korunması, biyoçeşitliliğin desteklenmesi |
| Kirlilik | Hava, su ve ışık kirliliğinin azaltılması |
| İnovasyon | Standart üstü performans ve yenilikçi çözümler |
Bu kategorilerden toplanan puanlar bir araya getirilerek binanın genel sürdürülebilirlik skoru hesaplanır. İnovasyon başlığı ise, projelerin standart gerekliliklerin ötesine geçerek ek kredi kazanmasına imkân tanır.
BREEAM Derecelendirme Seviyeleri
BREEAM değerlendirmesi sonucunda elde edilen toplam puana göre bina, beş kademeli bir derecelendirme ölçeğinde sınıflandırılır. Bu seviyeler, binanın sürdürülebilirlik performansını basit ve anlaşılır bir etiketle ifade eder.
| Derece | Anlamı |
|---|---|
| Pass | Temel sürdürülebilirlik gerekliliklerini karşılayan bina |
| Good | İyi düzeyde sürdürülebilirlik performansı |
| Very Good | İyi uygulamaların belirgin biçimde uygulandığı bina |
| Excellent | Üst düzey, en iyi uygulamalara yakın performans |
| Outstanding | Sektörde öncü, en yüksek performans seviyesi |
Bir binanın daha yüksek bir dereceye ulaşması, ilgili kategorilerde daha fazla kriterin karşılanmasını ve dolayısıyla daha kapsamlı bir sürdürülebilirlik tasarımını gerektirir. "Outstanding" derecesi, yalnızca örnek niteliğindeki, sektöre öncülük eden projeler tarafından elde edilebilir.
Size Uygun Eğitimi Bulun
Bireysel mi yoksa kurumsal mı eğitim arıyorsunuz?
BREEAM ile LEED Arasındaki Farklar
BREEAM en sık, ABD kaynaklı LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) sertifikasıyla karşılaştırılır. Her iki sistem de binaların sürdürülebilirlik performansını değerlendirmeyi amaçlar; ancak köken, yaygınlık ve yaklaşım açısından farklılıklar gösterirler. Aşağıdaki tablo temel farkları özetlemektedir.
| Karşılaştırma | BREEAM | LEED |
|---|---|---|
| Köken | İngiltere (BRE), 1990 | ABD (USGBC) |
| İlk Olma | Dünyanın ilk yeşil bina yöntemi | Sonrasında geliştirilen sistem |
| Yaygınlık | Özellikle Avrupa'da yaygın | Küresel ölçekte yaygın |
| Derecelendirme | Pass, Good, Very Good, Excellent, Outstanding | Certified, Silver, Gold, Platinum |
| Değerlendirme | Lisanslı değerlendiriciler aracılığıyla | Puan tabanlı kredi sistemi |
İki sistem birbirinin alternatifi olarak görülse de, ortak amaçları binaların çevresel etkisini azaltmak ve sürdürülebilir yapılaşmayı teşvik etmektir. Hangi sertifikanın tercih edileceği genellikle projenin coğrafyasına, yatırımcı beklentilerine ve hedef pazara göre belirlenir.
BREEAM Şemaları ve Uygulama Alanları
BREEAM, tek bir bina tipiyle sınırlı değildir. Farklı yapı ve ölçeklere uyarlanmış çeşitli şemalar sunar. Bunlar arasında yeni yapılar için kullanılan şemalar, mevcut binaların değerlendirilmesine yönelik şemalar, altyapı projeleri için geliştirilen şemalar ve şehir ölçeğinde sürdürülebilirliği ele alan değerlendirmeler bulunur.
Bu esneklik sayesinde BREEAM; ofis binalarından konutlara, ticari yapılardan büyük ölçekli altyapı ve kentsel gelişim projelerine kadar geniş bir yelpazede uygulanabilir. Her şema, ilgili yapı tipinin kendine özgü gereksinimlerini dikkate alacak şekilde tasarlanmıştır.
BREEAM ve ESG / Sürdürülebilirlik Raporlaması
Günümüzde BREEAM, yalnızca bir bina kalite etiketi olmanın ötesinde, kurumların sürdürülebilirlik stratejilerinin bir parçası haline gelmiştir. Yapı karbonunun azaltılması, enerji verimliliğinin artırılması ve çevresel etkinin ölçülebilir biçimde raporlanması, ESG (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) yaklaşımının temel unsurlarındandır.
BREEAM sertifikasına sahip binalar, bir kuruluşun çevresel performansını somut ve bağımsız biçimde belgelendirir. Bu nedenle BREEAM; ISO 14001 çevre yönetim sistemi, ISO 50001 enerji yönetim sistemi ve sera gazı doğrulamasına ilişkin standartlarla birlikte, bütüncül bir sürdürülebilirlik çerçevesinin tamamlayıcı bir bileşeni olarak değerlendirilebilir.
İlgili Konular
Sık Sorulan Sorular
Bu konuda en çok merak edilenler
BREEAM, İngiltere'de BRE (Building Research Establishment) tarafından 1990 yılında geliştirilmiştir ve dünyanın ilk yeşil bina değerlendirme yöntemi olarak kabul edilir.
BREEAM'de binalar, elde ettikleri toplam puana göre Pass, Good, Very Good, Excellent ve Outstanding olmak üzere beş seviyede derecelendirilir. Outstanding, en yüksek performans seviyesini ifade eder.
BREEAM İngiltere kaynaklıdır ve dünyanın ilk yeşil bina yöntemidir; özellikle Avrupa'da yaygındır. LEED ise ABD kaynaklıdır ve küresel ölçekte yaygındır. İki sistem birbirinin başlıca alternatifi olarak görülür ve farklı derecelendirme adlandırmaları kullanır.
BREEAM; yönetim, sağlık ve refah, enerji, ulaşım, su, malzemeler, atık, arazi kullanımı ve ekoloji, kirlilik ve inovasyon gibi kategorilerde binanın sürdürülebilirlik performansını değerlendirir.
Hayır. BREEAM'in yeni yapı, mevcut bina, altyapı ve şehir ölçeğinde farklı şemaları bulunur. Bu sayede çeşitli yapı tiplerine ve proje ölçeklerine uygulanabilir.
BREEAM; yapı karbonu, enerji verimliliği ve çevresel performansın ölçülmesiyle doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle kurumların ESG ve sürdürülebilirlik raporlaması süreçlerinde bağımsız ve somut bir gösterge olarak kullanılabilir.
